تعامل و تقابل حزب کمونیست ایران و جنبش جنگل

ناکامی و عدم تحقق آرمان‌های مشروطه خواهان در عرصه‌های اقتصادی‌، سیاسی و اقتصادی در طی مجالس اول(1285-1287ش)، دوم(1288-1290ش) و متعاقب آن کشانیده شدن ناخواسته دولت ایران به جنگ جهانی اول، سبب گسترش جنبش‌های ‌سیاسی- اجتماعی ‌در برخی از مناطق ‌ایران گردید. جنبش جنگل را می‌توان وسیع‏ترین و تاثیرگزارترین جنبش‌های مزبور قلمداد نمود، امّا ترکیب ناهمگون میان نیروهای جنبش جنگل، یکی از موانع رشد و گسترش جنبش در سایر مناطق شد. از سویی، اختلافات گروهی در جنبش جنگل، باعث شکل‌گیری جناح‏های تندرو در میان اعضای ‌کمونیست ‌و‌ مذهبی گشت‌ و اقدامات هر‌ یک ‌از ‌جناح‌ها ، باوجود تمامی ‌و ساطت‌های اعضای میانه‌رو در هر دو ‌گروه، دگرگونی‌های شدیدی در ‌تحوّلات جنبش جنگل به وجود آورد که موجب بروز تضاد آشتی ناپذیری میان انقلابیون شد که زوال و نابودی این حرکت انقلابی را به همراه داشت.مقاله حاضر برآن است که ضمن بررسی مناسبات میان جناح‏های جنگل، روند پیدایش اختلافات میان جناح‌های یادشده را مورد نقد و مداقه قرار دهد.