بررسی پتانسیل ماهواره‌ی مودیس و سنتینل-5 در برآورد میزان گرد و غبار (مطالعه موردی: استان خوزستان)

آلاینده‌های هوا در سطح کلان‌شهرهای ایران از جمله چالش های‌ جدی برای مدیران امر به شمار می رود که سلامت شهروندان را نیز تهدید می‌کند. نظارت بر آلودگی هوا یک وظیفه مهم در بهداشت عمومی است. همچنین بدلیل تعداد محدود شبکه ی ایستگاه های نظارت زمینی، بررسی و پایش میزان دقیق آلودگی هوا در مناطق مختلف شهرهای کشور ناممکن است. از اینرو، استفاده از تصاویر سنجش از دور در پایش مستمر میزان آلاینده های هوا با توجه به هزینه پایین، سرعت بالای پردازش، پوشش سطح وسیع، قدرت تفکیک زمانی مناسب و نیروی انسانی کم، مناسب و به صرفه خواهد بود. در این پژوهش تصاویر ماهوارهی سنتینل- 5 و سنجنده مودیس برای مطالعه تحلیلی از روند تغییرات زمانی - مکانی میزان گرد و غبار در سطح استان خوزستان استفاده شد. هدف این مطالعه استفاده از داده های ماهوارهای با وضوح نسبتاً بالا برای پایش محلی کیفیت و میزان آلودگی هوا و بررسی ارتباط تصاویر دو سنجنده سنتینل- 5 و مودیس است.یافته های پژوهش حاکی از مقادیر قابل توجهی aod در چندین بخش از منطقه مورد مطالعه همچون شهرستان های اهواز، آبادان، خرمشهر، بندرماهشهر و باوی است. همچنین میزان کمی ریزگردها در شهرستان های جنوب شرقی، شرق و شمال شرقی استان دیده می شود. با توجه بهنتایج این پژوهش هر چه از سمت جنوب شرقی، شرق و شمال شرقی استان حرکت و به سمت بخش های جنوب و غرب استان پیش رفت میزان ریزگردها افزایش می یابد. با توجه به تجزیه و تحلیل صورت گرفته، همبستگی مثبت بالایی بین تصاویر هر دو سنجنده سنتینل- 5 و مودیس در تشخیص میزان گرد و غبار مشاهده شد، که نشانگر امکان آنها در تشخیص این نوع آلاینده در سطح کل ایران است.

investigation the potential of modis and sentinel 5 sensors in estimating the amount of air aerosols (a case study: khuzestan province)

air pollutants in iran's metropolitan areas are among the serious challenges for managers, which also threatens the health of citizens. monitoring air pollution is an important task in public health. also, the unavailability of ground station data is often prevented due to the lack of network of ground monitoring stations to know the exact amount of air pollution in different parts of the country. therefore, the use of remote sensing images in continuous monitoring of air pollutants due to their low cost and low manpower, will be appropriate and cost-effective. in this research, sentinel 5 satellite images and modis sensors have been used for analytical study to detect the average trend of changes and spatial distribution of dust in khuzestan province. the aim of this study was to use relatively high-resolution satellite data for local monitoring of air quality/air pollution and to investigate the relationship between sentinel and modis image sensors. findings indicate significant amounts of aod in several parts of the study area such as ahvaz, abadan, khorramshahr, bandarmahshahr and bavi. also, a small amount of fine dust is seen in the southeastern, eastern and northeastern cities of the province. according to the results of this research, as we move from the southeast, east and northeast and move towards the southern and western parts of the province, the amount of fine dust increases.