تحلیل مسئله بداء در اندیشه استاد جوادی آملی

مسئله بداء به عنوان یکی از مسائل مهم و چالش برانگیز در میان متکلمان مطرح بوده و با توجه به اینکه با علم الهی و تقدیرات خداوند در ارتباط است فهم حقیقت آن با چالش روبرو شده است. بداء اساساً مبتنی بر عملکرد انسان است و به تغییر در سرنوشت انسان در حوزه امور جزیی مربوط می‌شود. استاد جوادی همانند دیگر دانشمندان امامیه، تحول در قضا و قدر الهی را موجب جهل در ساحت الهی نمی‌داند بلکه راه حل این مسئله را در درک صحیح از آن ارزیابی می‌کند و بر این باور است که منکرین این مسئله، بداء را به معنای صدور نظر جدید یا ظهور بعد از خفاء گرفته‌اند که امامیه بر آن معتقد نیست، بلکه بداء نسبت به انسان‌ها به معنای ظهور بعد از خفاء است لکن نسبت به خداوند به معنای ابداء است. در این پژوهش مسئله بداء در اندیشه کلامی استاد جوادی آملی با روش توصیفی، تحلیلی، مورد بررسی قرار گرفته و با بهره‌گیری از مستندات و براهین نقلی، نوآوری‌های ایشان تبیین شده است. یافته‌های پژوهش حاضر، حاکی از آن است که مساله بداء از نگاه فلسفی و کلامی استاد جوادی آملی دور نمانده و بر اساس مبانی حِکمی و کلامی به این مقوله در آثار خود پرداخته است، او معتقد است خداوند بر اساس علم ذاتی و شهودی به حدوث و پایان هر رخدادی احاطه کامل و کافی دارد و محدوده پیدایش بداء در عین‌حال که خارج از ذات الهی است ولی با آن ارتباط تنگاتنگی دارد و لذا بداء به عنوان فعلی از افعال خداوند، از مراتب علم فعلی او محسوب می شود و طبعاً هرگونه تغییر در آن، در علم ذاتی تغییری ا یجاد نخواهد کرد

analysis of the bada problem in the thought of professor javadi amoli

the issue of innovation has been raised as one of the most important and challenging issues among theologians، and due to the fact that it is related to divine knowledge and god's decrees، understanding its truth has faced a challenge. bada is basically based on human performance and is related to the change in human destiny in the field of minor affairs. professor javadi، like other scholars of the imamiyyah، does not consider the change in divine judgment and destiny to be the cause of ignorance in the divine sphere، but rather evaluates the solution of this problem in the correct understanding of it، and believes that the deniers of this problem are innovation in the sense of issuing a new opinion. or they have appeared after hiding، which the imamiyyah does not believe in. rather، bada means appearing after hiding، but towards god، it means eternal. in this research، the problem of innovation in the theological thought of professor javadi amoli has been investigated with a descriptive and analytical method، and his innovations have been explained by using documentation and narrative evidence. the findings of the present research indicate that the issue of bada has not remained far from the philosophical and theological point of view of professor javadi amoli and he has dealt with this category in his works based on philosophical and theological foundations.