>
Fa   |   Ar   |   En
   تاملی در تبیین فیلسوفان اسلامی از تلازم بین ماده و صورت  
   
نویسنده غفاری حسین ,کمالی محمد مهدی
منبع تاملات فلسفي - 1397 - دوره : 8 - شماره : 20 - صفحه:11 -40
چکیده    از دیدگاه بیشتر فیلسوفان اسلامی، جسم مرکب از صورت جسمیه و مادّۀ اولی است و این دو در وجود خود نیازمند یکدیگر و متلازم اند. اگر مادّه موجود نباشد، صورت نمی‌تواند موجود شود؛ زیرا صورت حالّ در مادّه بوده، در قوام و تشخص خود نیازمند به موضوع است. از طرفی اگر صورت موجود نباشد، مادّه موجود نخواهد شد؛ چون مادّه بدون صورت دارای هیچ گونه فعلیت یا تحصّلی نیست. بر این اساس فیلسوفان اسلامی به تبع ابن سینا، صورت را نسبت به مادّه شریک العلّه دانسته و در تبیین کیفیت تلازم آن دو و توضیح وجه نیاز هر یک به دیگری، تلاش بسیار کرده‌اند. به اعتقاد ما علی‌رغم تلاش فراوان ابن سینا و دیگران فیلسوفان مشائی، درنهایت توفیق مطلوبی حاصل نشده و سخن آنان در این زمینه مواجه با اشکالات بسیاری است. در این مقاله پس از تقریر تبیین آنان از تلازم مادّه و صورت و مخدوش دانستن آن، نشان داده ایم که تنها بر اساس مبانی حکمت متعالیه است که تلازم و ارتباط بین مادّه و صورت تفسیری معقول خواهد یافت.
کلیدواژه مادّۀ اولی، صورت، شریک العله، تلازم، تشخص
آدرس دانشگاه تهران, ایران, دانشگاه علوم اسلامی رضوی, ایران
پست الکترونیکی m.mkamali@yahoo.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved