نمود و تحمیل در کردی: از سطح محمول تا لایۀ بند

مقالۀ حاضر در صدد بررسی پدیدار نمود و تحمیل در سطح محمول و همچنین لایه های هسته، مرکز و بند در زبان کردی است. رویکرد مورد استفاده در این تحقیق بر اساس دستور نقش و ارجاع می باشد. در سطح محمول نمودهای واژگانی قرار دارند که حاوی ویژگی هایی ذاتی می باشند. محمول ها بر اساس این ویژگی ها عمدتاً به پنج گونۀ فعالیتی، تحققی، دستاوردی، لمحه ای و ایستا تقسیم می شوند. این محمول ها عمدتاً گونۀ سببی نیز دارند. اما سه لایۀ دیگر، بیانگر لایه های متفاوت جمله بوده، و عمدتاً میزبان نمودهای اشتقاقی (ترکیبی) و یا عملگرهای نمودی هستند. نتایج تحلیل نشان می دهد که در زبان کردی، لایۀ هسته میزبان سه عملگر ناقص و یک عملگر کامل است که هر کدام ساختار رخدادی خاصی را بر پنج نمود واژگانی مذکور تحمیل می کنند. در این لایه هر محمول با نمود واژگانی خاص خود در اثر ترکیب با یکی از این عملگرها دچار فرایند تحمیل یا نمودگردانی می شود. تمام نمودگردانی ها تابع ابعاد معناشناختی عملگرهای چهارگانه در سطح هسته می باشند. همچنین در لایۀ مرکز، محمول ها در اثر ترکیب با افزوده های قیدی (قیدهای جهتی) و یا موضوعات درونی با ویژگی های ارجاعی ویژه (موضوع خاص یا غیرخاص) ممکن است دچار نمودگردانی شوند. محمول های اشتقاقی (از جمله تحققی فعالیتی) عمدتاً در این لایه (مرکز) پدید می آیند. در نهایت نتایج نشان می دهد که عملگر زمان در لایۀ بند نیز تاثیر چشمگیری بر ساختار رخدادی محمول ها داشته، و افعال در این لایه برای هماهنگی با ملزومات معناشناختی عملگر زمان ممکن است دچار نمودگردانی شوند. در پایان، تحقیق حاضر نظریه ای را دربارۀ دامنۀ سلسله مراتبی عملگرهای جمله در راستای تولید و تفسیر ساختار رخدادی یک جمله پیشنهاد می دهد.

aspect and coercion in kurdish: from the predicate level to the clause layer

this article seeks to examine aspect and coercion at the predicate level and within the three syntactic layersof nucleus, core, and clause in kurdish. utilizing role and reference grammar as the framework, the study identifieslexical aspects with inherent aspectual features at predicate level. predicates are categorized into five types: activity,accomplishment, achievement, semelfactive, and state, based on their lexical characteristics. the other layers mainlyhost derivative aspects and aspectual operators. in the kurdish language, the nucleus layer hosts three imperfectiveoperators and one perfect operator, each of which modifies the aspectual features of the five mentioned event types.at this level, each predicate with its own lexical aspect undergoes aspect shifting due to its combination with one ofthese operators. all kinds of aspect shifting are triggered due to the semantic dimensions of the aspectual operators atthe nucleus level. also, the findings show that at the core level, predicates may undergo coercion when combinedwith adverbial items or internal arguments that have special referential characteristics; the derivative predicates (suchas active accomplishments) appear at this level. this study shows that the temporal operator at the clause level alsohas a significant impact on the eventual structure of predicates, and the verbs at the clause level affected by the timeoperator may undergo coercion. all kinds of aspect shifting at this level are aimed at harmonizing the eventualstructure of the verbs with the semantic dimensions of the time operator.