بررسی پراکندگی و کارکرد ارجاعات درون متنی در مقالات چاپ شده به زبان فارسی در علوم انسانی

موضوع پژوهش حاضر بررسی ارجاعات درون متنی در مقالات علمی به زبان فارسی و طبقه بندی کارکردهای آنها و معرفی شیوه های صحیح استفاده از ارجاعات درون متنی است. در این پژوهش به طور خاص کیفیت ارجاعات و کارکرد آنها در درون متن مقالات علمی پژوهشی رشته های علوم انسانی مورد مطالعه قرار گرفت. روش مطالعه تلفیقی و شامل کدگذاری کیفی ارجاعات و بررسی کمی آنها بود. پیکره‏ی زبانی مورد مطالعه شامل مقالات نشریات علمی پژوهشی چهار رشته ی ادبیات فارسی،علوم دینی، علوم تربیتی و روانشناسی بود که به شیوه تصادفی انتخاب شد و حجم نهایی پیکره شامل 60 مقاله کامل از مجلات مندرج در فهرست نشریات معتبر وزرات علوم بود.  کدگذاری ارجاعات مورد استفاده در مقالات بر اساس چارچوب نظری توسط پژوهشگران متخصص این حوزه انجام گرفت.  داده های استخراج شده وارد برنامه نرم افزاری  spssشده و جداول فراوانی برای بررسی کمی شکل و کارکرد ارجاعات و آمار استنباطی برای بررسی تفاوتهای بین رشته ای بکار گرفته شد.  نتایج نشان داد که: 1- بیشترین فراوانی استفاده از ارجاعات مربوط به رشته های علوم دینی است.2- ارجاعات کامل اسمی دارای بیشترین فراوانی هستند. 3- کارکرد ارجاع‌ها از نوع ارجاع ایده به مرجع اصلی، و تقویت ادعای نویسنده اند و از سایر کارکردها ارجاع مانند تعیین هویت با فعل گزارشی و مقایسه یافته های نویسنده با یافته های تحقیق دیگران کمتر بهره برده شده است. نتایج این تحقیق نکات ارزشمندی در راستای درک گفتمان علمی و تناسب کارکرد ارجاعات با بافت گفتمانی مقالات و نکات کلیدی قابل ملاحظه در تدوین مطالب و آموزش نگارش دانشگاهی دربر دارد.

a study of in-text citation functions in persian research articles in the humanities

a major problem which can lower the quality of academic research reports is inappropriate use of different in-text citation forms and functions. the aim of the present research was to investigate in-text citations in research articles in persian and to classify their functions. citations and their functions were studied within the text of research articles in the humanities. the methods were both quantitative and qualitative, including coding and counting of citations. the corpus included articles from journals indexed by the iranian ministry of science, research and technology in four disciplines: persian literature, religious studies, education, and psychology. limiting random selection to articles published in the last decade, yielded 60 complete articles for final analysis of citations. coding in-text citations based on the theoretical framework was done and validated by the researcher, a supervisor and a third expert coder with 98 percent agreement. the results showed that: 1) the most frequent use of in-text citations in the article was seen in religious studies; 2) integral nominal citations were the most frequent in the reviewed articles; 3) the main functions of in-text citations used by the authors were referring to the main source and supporting the author's claim and functions like comparing author's findings with findings in the literature were not used commonly. most in-text citations do not compare the author's findings with previous research findings (%93.6); and are located in the literature review and introduction sections indicating weaknesses in the discussion section. these results imply incomplete mastery of the standards of scientific discourse in the targeted domain.