تعیین مناطق متمایز ساختاری- عملکردی در اطراف آبشخوار با استفاده از شاخص‌های خاک و گیاه در مراتع ییلاقی استان کرمان (مطالعه موردی: کوه‌پنج بردسیر)

برای شناخت مناطق ساختاری- عملکردی متمایز در اطراف آبشخوار روستای شور آباد، واقع در مراتع ییلاقی استان کرمان، پارامترهای سطح خاک و گیاه با فاصله از آبشخوار مورد بررسی قرار گرفتند. به این منظور پلات‌های 4 متر مربعی به‌طور منظم، در طول 8 ترانسکت که در هشت جهت اصلی قرار داشتند، انداخته شد و ویژگی‌های تراکم و تاج پوشش گونه‌های گیاهی و شاخص‌های سطح خاک به روش تجزیه و تحلیل عملکرد اکوسیستم (lfa)، در هر پلات برآورد گردید. با استفاده تجزیه خوشه‌ای سه منطقه ساختاری متمایز بدست آمد. منطقه ساختاری اول در فاصله 300 متری از آبشخوار، منطقه ساختاری دوم تقریبا در فاصله 1250 تا 2000 متری از آبشخوار و منطقه ساختاری سوم از 300 تا 1250 متری از آبشخوار قرار گرفته است. نتایج تجزیه واریانس یکطرفه نشان داد که مناطق ساختاری نه تنها از نظر تمام گونه‌های گیاهی بلکه از نظر شاخص‌های سطح خاک نیز دارای اختلاف معنی‌داری بودند (01/0 > p)، بنابراین مناطق ساختاری از نظر ویژگی‌های عملکردی نیز متمایز بودند. همچنین نتایج تجزیه مولفه‌های اصلی نشان داد چرخه مواد غذایی، حفاظت خاک، پایداری خاک و پستی و بلندی سطح خاک مهمترین عوامل عملکردی در تفکیک مناطق ساختاری- عملکردی بودند. برای مدیریت بهتر قیچ‌زارهای مناطق ییلاقی، با توجه به مناطق ساختاری- عملکردی، یک مدل حال و انتقال ارایه شد.