بررسی تلقیح مضاعف قارچ میکوریزا و باکتری سینورایزوبیوم و کاربرد کود نیتروژن بر رشد و تولید یونجه یکساله (Medicago scutellata)

به‌منظور بررسی کارآیی کودهای بیولوژیک میکوریزا و سینورایزوبیوم و همچنین کود شیمیایی نیتروژن بر رشد یونجه یکساله (medicago scutellata) آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی شاهرود در سال زراعی 1390-1389 اجرا شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با سه عامل کود نیتروژن در سه سطح (صفر، 75 و 125 کیلوگرم در هکتار)، میکوریزا در دو سطح (عدم تلقیح و تلقیح) و سینورایزوبیوم در دو سطح (عدم تلقیح و تلقیح) در چهار تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که میکوریزا، سینورایزوبیوم و اثر متقابل آنها وزن خشک اندام هوایی، تعداد غلاف و وزن غلاف را به‌‌طور معنی‏داری تحت تاثیر قرار داد. تلقیح مضاعف میکوریزا و سینورایزوبیوم وزن خشک اندام هوایی و تعداد غلاف را به‌ترتیب به مقدار 68/27 و 11/30 درصد نسبت به شاهد افزایش داد. اثر متقابل کود نیتروژن، میکوریزا و سینورایزوبیوم نیز بر وزن خشک اندام هوایی، وزن خشک ریشه و غلاف، تعداد غلاف و طول ساقه معنی‏دار شد و بیشترین مقادیر صفات مورد مطالعه با مصرف 125 کیلوگرم کود نیتروژن و تلقیح میکوریزا و سینورایزوبیوم به‌‌دست آمد. بر اساس نتایج، استفاده از قارچ میکوریزا و سینورایزوبیوم همراه با مصرف 75 کیلوگرم کود نیتروژن توانست وزن خشک اندام هوایی را معادل مصرف 125 کیلوگرم کود نیتروژن ارتقا دهد. همچنین مصرف بالای کود نیتروژن درصد کلونیزاسیون ریشه را به مقدار 71/37 درصد نسبت به شاهد کاهش داد، بنابراین با توجه به اثر منفی مقادیر بالاتر کود شیمیایی بر میکروارگانیسم‏های خاک،‏ می‏توان با تلقیح مضاعف میکوریزا و سینورایزوبیوم مقدار مصرف کود شیمیایی را کاهش داد.