بررسی اثر قطع دستی گیاهان بر تولید مرتع در سال‌های مختلف (مطالعه موردی: مرتع سر علی آباد گرگان)

این پژوهش به‌منظور تعیین اثر قطع دستی مهمترین گندمیان دایمی بر تولید مرتع در قرق تحقیقاتی مراتع سرعلی‌آباد گرگان انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل چهار شدت قطع 25، 50 و 75 درصد و کنترل (بدون قطع) بودند. در هر تیمار 10 پایه از هر گونه به‌عنوان تکرار ارزیابی شد. داده‌ها در قالب طرح آماری اسپلیت پلات در زمان بر اساس طرح پایه کاملا تصادفی در چهار سال (1386-1389) تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که اثر سال، شدت‌های مختلف قطع (بجز برای گونه bromus tomentellus و اثر متقابل آنها معنی‌دار است (01/0 > p). در مجموع گونه‌هایagropyron intermedium agropyron trichophorum وpoa angustifolia نسبت به کاهش میزان بارش حساس بوده و در سال اول خشکسالی تولید آنها به‌ویژه در صورت قطع بین 46 الی 57 درصد کاهش یافتند. همچنین گونه festuca ovina نسبت به گونه‌های نامبرده مقاومتر بود و اثر قطع تاثیر معنی‌داری در کاهش تولید در خشکسالی‌ها نداشت. در گونه‌های koeleria cristata و b. tomentellus بر عکس گونه‌های قبل، اثر قطع در سال‌های با بارش خوب باعث افزایش تولید نسبت به کنترل به میزان 5 تا 33 درصد و در سال‌های خشک باعث کاهش تولید نسبت به تیمار کنترل به مقدار 4 تا 29 درصد شد. در این تحقیق قطع یا چرای برای گونه f. ovina به مقدار 60 درصد، برای گونه‌های a. trichophorum،a. intermedium وp. angustifolia در سال خشک به‌ترتیب عدم چرای (صفر درصد)، عدم چرای و چرای سبک (25 درصد) و در سال مرطوب به‌ترتیب عدم محدودیت قطع، عدم محدودیت قطع و چرای سبک تعیین ‌شد. برای گونه‌های k. cristata و b. tomentellus در سال مرطوب عدم محدودیت قطع و برای سال خشک به‌ترتیب 50 و 25 درصد تعیین ‌شد.