تعیین مطلوبیت رویشگاه گونه astragalus gossypinus fisch با استفاده از مدل enfa در مراتع طالقان میانی

گونه گیاهی astragalus gossypinus از جمله گیاهان مهم مراتع کوهستانی طالقان می‌باشد. این مطالعه با هدف تهیه نقشه مطلوبیت رویشگاه گونه astragalus gossypinus با استفاده از مدل تحلیل عاملی آشیان بوم‌شناختی (ecological niche factor analysis) enfa در مراتع طالقان میانی انجام شد. با توجه به هدف، نقشه حضور گونه (120 نقطه) و نقشه‌های متغیرهای محیطی شامل درصد سنگریزه، اسیدیته، هدایت الکتریکی، درصد آهک، مادهآلی، نیتروژن، پتاسیم، فسفر، عمق خاک، درصد شن، رس، سیلت، شیب، جهت و ارتفاع آماده‌سازی شد. برای ارائه نقشه متغیرهای خاک از روش‌های زمین‌آمار استفاده شد. صحت مدل با استفاده از شاخص بویس مقدار 92.3 درصد به‌دست آمد. بنابراین دقت نتایج مدل بالا است. ضریب کاپای به‌دست آمده (0.69=k) از بررسی میزان تطابق نقشه پیش‌بینی با واقعیت زمینی نیز به‌دست آمد. بنابراین توانایی مدل enfa در تهیه نقشه مطلوبیت رویشگاه گونه‌های گیاهی، در سطح مناسبی می‌باشد. نتایج این مطالعه نشان داد که گونه a. gossypinus با افزایش ارتفاع، عمق و ماده آلی گرایش به پراکنش بیشتر دارد. همچنین تا حدی نیز به متغیرهایی مثل آهک، شیب و جهت شمالی گرایش مثبت دارد. مقادیر حاشیه‌گرایی، تخصص‌گرایی و تحمل‌پذیری کل از مدل به‌ترتیب 1.708، 2.763 و 0.362 به‌دست آمد. می‌توان نتیجه گرفت که گونه a. gossypinus گونه‌ای کم‌تر تخصصی است که توان تحمل‌پذیری خوبی نسبت به متغیرهای محیطی منطقه دارد. با تکیه به نتایج این مطالعه می‌توان ترتیبات حفاظت و احیاء رویشگاه‌های دارای پراکنش فعلی یا بالقوه گونه a. gossypinus را فراهم آورد و به توان منطقه برای مدیریت درست و متناسب مراتع کمک کرد.

Astragalus gossypinus habitat suitability assessment with ENFA model in middle Taleghan Rangelands

Astragalus gossypinus is one of the most important plants covers the mountainous rangelands of Taleghan, Iran. This study provides habitat suitability map for Astragalus gossypinus using ecological niche factor analysis (ENFA) at the middle Taleghan rangelands. For the study, species presence map (120 points) plus a map of environmental variables were prepared. The last map included layers such as gravel, pH, lime, organic matter, N, K, P, sand, clay, silt, slope, aspect and height. Geostatistical methods were used to depict the soil variables maps. The accuracy of the model was 92.3% using the Boyce index. Therefore, the accuracy of the model results is high. Kappa coefficient obtained 0.69 by matching the prediction map with ground truth. This indicated that the ability of ENFA model was good in preparation of the A. gossypinus habitat suitability map. The results of this study showed that A. gossypinus tends to be more distributed with increasing height, depth and organic matter. The species also has a positive response to variables such as lime, slope and north aspect. Value of the marginality, specialization and tolerance obtained 1.708, 2.763 and 0.362 respectively. It can be concluded that the A. gossypinus widespread species which has a good tolerance to environmental variables in the study area. The results of this study can provide arrangements for conservation and restoration of habitats with current or potential distribution of A. gossypinus and help to properly rangeland management.