تاثیر نوسانات دما و بارندگی بر تولید گیاهان مرتعی در مراتع سبلان

تولید اولیه و سهم تولید هر یک از فرم های رویشی از مشخصه‌های کلیدی اکوسیستم‌های مرتعی می باشد. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر تغییرات بارندگی و دما بر مقدار تولید کل و فرم های رویشی گندمیان ، علفی‌ها و بوته ای ها در مراتع سبلان انجام شد. تولید اولیه سطح زمین سالیانه مطابق با رشد حداکثری فنولوژیکی (در مرحله گلدهی کامل)، گونه های مختلف گیاهی (خوشخوراک و غیرخوشخوراک) با استفاده از روش قطع و توزین در سطح 6 تیپ گیاهی 24 منطقه معرف (جمعاً 216 پلات) اندازه‌گیری شد. طبقات بارندگی و متغیرهای دمایی با استفاده از داده‌های ایستگاه‌های هواشناسی و گرادیان های مربوطه تعیین شد. سپس با توجه به موقعیت هر یک از پلات‌های نمونه برداری شده متغیّرهای اقلیمی ذکر شده برای هر پلات استخراج شد. ارتباط بین فرم‌های رویشی و تولید کل با متغیرهای بارندگی و دما با استفاده از روش رگرسیون چندگانه خطی به روش توام (enter) در نرم افزار spssver.16 تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد تولید فرم‌های رویشی گندمیان‌ (0.01>p)، علفی‌ها‌ (0.01>p) و بوته‌ای‌ها (0.01>p) رابطه معنی‌داری با عوامل اقلیمی دارند، اما بین تولید کل با عوامل اقلیمی انتخاب شده رابطه معنی‌داری مشاهده نشد. تولید گندمیان‌ بیشتر از دو فرم رویشی دیگر تحت تاثیر عوامل اقلیمی قرار دارند، بیشترین مقدار تولید (914.2 کیلوگرم در هکتار) در طبقه بارندگی 600 تا 700 میلی‌متر و 769.3 کیلوگرم در هکتار در طبقه دمایی 6 تا 9 درجه سانتی‌گراد مشاهده شد. علفی‌ها‌ نیز بیشتر از بوته‌ای‌ها تحت تاثیر عوامل اقلیمی انتخاب‌شده قرار دارند. نتایج این تحقیق می‌تواند در تعادل بین عرضه و تقاضای علوفه، زیست توده، سلامت اکوسیستم، تعادل بوم‌شناختی و تثبیت کربن مورد استفاده قرار گیرد.

The impact of fluctuations in temperature and rainfall on aboveground net production of rangeland plants of Sabalan

Primary production and the contribution of each of the life forms of rangeland ecosystems are key features. The purpose of this study was to determine the effect of rainfall and temperature changes on the amount of total production and life forms: grasses, forbs and shrubs in Sabalan,s rangelands. For determining of annual primary production (Full bloom stage), different species using one square meter plots by cutting and weighting method in different elevation was harvested in 6 plant types (totally 216 plots). Rainfall classes and temperature parameters were determined using the data of weather stations and derived relevant gradient. Then, climatic parameters for plots was derived by considering the position of sampling plots. Correlation between the life forms and total production with rainfall and temperature parameters were analyzed using multivariate regression method in SPSS16 software. Results show that, climatic parameters with the life forms production of grasses (P<0.01), forbs (P<0.01) and shrubs (P<0.01) have significant relationship, however there was no significant relationship between total production and selected climatic factors. Moreover, results show that the production of grasses are more affected by climatic factors in comparison with the other two life forms and have significant differences in different classes. Additionally, forbs production is more than shrubs affected by the selected climatic factors. The result of study can be used for the calculate primary production in mountain region, supplydemand balance of forage, biomass, health Ecosystem, Ecological balance and carbon sequestration.