بررسی میزان موفقیت تولید و استقرار نهال گونه‌های مرتعی salsola orientalis و kochia prostrata در مراتع قشلاقی استان گلستان

حفظ و توسعه پوشش گیاهی مراتع و مناطق بیابانی یکی از روش های بیولوژیکی بیان زدایی و از راهکارهای مدیریتی مراتع است. مناسبترین گونه ها برای احیای مراتعگونه های بومی سازگار با محیط، دارای ارزش علوفه ای بالاموثر در تثبیت خاک و حفظ محیط زیست هستند. گونه هایsalsola orientalis s.g. gmel (علف شور) و kochia prostrata (l.) schrad. (جاروعلفی) از جمله گیاهان بومی مراتع قشلاقی استان گلستان هستند. بررسی میزان موفقیت تولید و استقرار نهال از بذر گونه های s. orientalis و k. prostrata از اهداف این تحقیق است. برای انجام تحقیق حاضر بعد از جمع آوری بذر و بررسی قوه ی نامیه بذور، درصد جوانه زنی بذرها در چهار تیمار بدون تیمار، شستشو، سرمادهی (دمای 17 درجه سانتیگراد)، سرمادهی (دمای 11 درجه سانتیگراد یک شب) و سرمادهی (دمای 11 درجه سانتیگراد سه شب) در قالب طرح کاملا تصادفی با 30 تکرار اندازه گیری شد. به منظور بررسی درصد جوانه زنی و استقرار بذرها از سه تیمار مکان کشت (شامل دو منطقه کچیک و چپرقویمه)، روش کشت (شامل گلدانی، شیاری و کپه کاری هر یک با دو زیر تیمار آبیاری اولیه و پوشش خاک روی بذور) و فصل کشت (شامل دو فصل کشت بهاره و زمستانه) در قالب طرح بلوک کاملا تصادفی با 30 تکرار استفاده شد. سرعت جوانه زنی بذر و قدرت نامیه در 3 تکرار 100 تایی ارزیابی شد. همچنین در یک مقایسه ی آماری تعدادی بذر در دو تیمار با وجود بال و بدون بال هر یک در 30 گلدان (3 تکرار) کشت شد. برای آزمون مقایسه ی میانگین بذور جوانه زده از روش دانکن در نرم افزارspss23 استفاده شد. نتایج نشان داد اثر تیمارهای جوانه زنی بر قوه نامیه بذر هر دو گونه معنی دار است (pvalue<0.05). گونه ی k. prostrata ، سرعت جوانه زنی و قدرت نامیه بالاتری نسبت به گونه s. orientalis دارد. نتایج حاکی از آن است در سطح اطمینان 95 درصد بین جوانه زنی بذرهای بالدار و بدون بال در گونه ی k. prostrata اختلاف معنی داری به لحاظ آماری وجود ندارد اما در گونه ی s. orientalis، از این لحاظ اختلاف معنی داری وجود دارد. نتایج بدست آمده از آزمون مقایسه میانگین بذرهای جوانه زده نشان داد، بهترین زمان کشت بذر گونه ی k. prostrata در زمستان است. درمورد گونه ی s. orientalis، اختلاف معنی داری بین جوانه زنی گونه در فصل کشت وجود ندارد (pvalue >0.05). توصیه می شود بذر گونه k. prostrata در منطقه کچیک و روش شیاری کشت و تکثیر شود. برای گونه s. orientalis نیز تولید و تکثیر این گونه مقرون به صرفه نیست و توصیه می شود در ایستگاه تولید بذر اقدام به تولید بذر نمود. همچنن در این تحقیق توصیه شد قدرت نامیه، ملاک تعیین میزان بذر مصرفی مورد نیاز در هکتار به همراه درصد خلوص بذر قرار گیرد.

Investigating the production and establishment of Salsola orientalis and Kochia prostrata plant species in summer rangelands of Golestan province

The vegetation maintaining and development of rangelands and desertlands is one of the main biological techniques for combact desertification and as a rangeland management soloutions. The best species for rangeland rehabilitation is native plants that they are adapted in the ecosystem with high forage quality and positive effective in soil and environment stability the same as Salsola orientalis and Kochia prostrata plant species in the east of Golestan province. The aim of this study is investigating the production and establishment plant growth of S. orientalis and K. prostrata. For this purpose the seed generation percentage estimated in four treatments including without treatment, washing, frosting (with 17 centigrade degree), frosting (with 11 centigrade degree during 24 hours), and frosting (with 11 centigrade degree during 72 hours) in completely random design with 30 replications after seed collecting and testing seed power. Production and seed establishment of these plants was measured at three treatments including cultivation region (Kechik and Chaparghoimeh), cultivation method (pot, band and hill method with two subtreatments of primary irrigation and soil cover), and cultivation season (spring and winter) in a completely randomized block design with 30 replications. The seed generation speed and seed power estimated at 3 blocks and 100 replications. Also, the seed generation compared between two treatments including wing and without wing at 30 pots (3 replications). The mean of the seed generation compared by Dauncan method at SPSS23. The result showed that there is a significant difference between seed power in seed generation treatments (pvalue>0.05). The seed generation speed and seed power in K. prostrata is more than the other plant. There is no significant difference between seed generation of K. prostrata between wing and without wing treatments and vice versa in S. orientalis. The best method to production and establishment of K. prostrata is winter season, Kechik region and band menthod. There is no difference between seed generating at cultivate season for S. orientalis (pvalue>0.05). So that rsquo;s better to cultivate S. orientalis in seed production stations. Also, that rsquo;s suggested generation power with seed purity as a base for determination of amount of needed plant seed in a hectare.