تغییرات مولفه‌های رشدی و عناصر مغذی گونه bromus tomentellus تحت تاثیر همزیستی با قارچ مایکوریزا جهت استفاده در عملیات کپه‌کاری مراتع

کپه کاری از ضرورت های اصلاح مراتع در بخش عمده ای از مراتع نیمه خشک و معتدل است که در بسیاری از موارد موفقیت چندانی نداشته است. بهبود رشد و استقرار گیاهان در این عملیات از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. بدین منظور بهره گیری از رابطه هم زیستی گیاهان با قارچ‌های مایکوریزا آربوسکولار یکی از روش های بسیار موثر در تامین نیاز غذایی گیاه و کاهش تنش های محیطی نظیر تنش خشکی است. به منظور بررسی تاثیر قارچ مایکوریزا بر مولفه های رشدی و عناصر مغذی گیاه bromus tomentellus این پژوهش در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه ملایر انجام شد. آزمایش به‌صورت تصادفی و با 3 تیمار تلقیح با rhizophagus intraradices و funneliformis mosseae و عدم تلقیح (شاهد) و 30 تکرار در هر تیمار انجام شد. عوامل مورفولوژیک مورد بررسی در گیاه شامل درصد جوانه زنی، وزن خشک اندام هوایی و ریشه، طول ریشه و ساقه و درصد زنده مانی بود. علاوه بر میزان عناصر غذایی در گیاه شامل فسفر، نیتروژن، پتاسیم، آهن، منگنز، روی، مس و منیزیم اندازه گیری و سپس مقدار پروتئین و کربن تعیین شد. نتایج آزمایشات نشان داد که اگرچه تلقیح با قارچ مایکوریزا دارای اثر مثبت و افزایشی بر روی فاکتورهای مورد مطالعه بوده است، اما قارچ r. intraradices نسبت به قارچ f. mosseae اثر افزایشی بیشتر و معنی داری بر فاکتورها داشت. به طوری که در مورد بسیاری از فاکتورها این میزان بیش از 32 برابر تیمار شاهد بود. در بین مولفه های رشد، ارتفاع ساقه (51 درصد)، جوانه زنی (41 درصد) و زنده مانی (45 درصد) بیشترین و طول ریشه کمترین افزایش را در مقایسه با تیمار شاهد داشتند. در حالیکه وزن خشک اندام‌های هوایی نیز در تیمار r. intraradices افزایش معنی داری نشان داد. در بین عناصر و ترکیبات مغذی در گیاه، نیتروژن (54 درصد)، فسفر (24 درصد) و پروتئین (55 درصد) بیشترین افزایش را نشان دادند. در این بین عنصر کربن در تیمار قارچ r. intraradices همانند فسفر افزایش معنی داری داشت (24 درصد) اما در تیمار f. mosseae نسبت به سایر عناصر کمترین افزایش (6.77 درصد) را داشت. بر اساس نتایج این تحقیق توصیه می شود که بمنظور بهبود و افزایش عملکرد گونه های کاشته شده در عملیات احیا و اصلاح مراتع از قارچ r. intraradices استفاده شود.

Changes of morphological characteristics and nutrients of Bromus tomentellus under the influence of coexistence with mycorrhiza fungi for use in range seeding operation

Range Seeding (PitSeeding) is one of the necessities of rangeland improvement in most of the semiarid and temperate rangelands, which in many cases has not been very successful. Improving the growth and establishment of plants in these operations is very important. For this purpose, taking advantage of the coexistence of plants with arbuscular mycorrhiza fungi is one of the most effective methods in meeting the nutritional needs of plants and reducing environmental stresses such as drought stress. In order to investigate the effect of mycorrhiza fungus on morphological characteristics and nutrients of Bromus tomentellus, this study was conducted in the greenhouse and research farm of Malayer University. The experiment was performed randomly with 3 inoculation treatments with Rhizophagus intraradices and Funneliformis mosseae and no inoculation (control) and 30 replications in each treatment. Morphological factors studied in the plant included germination percentage, shoot and root dry weight, root and stem length and viability percentage. Nutrients included phosphorus, nitrogen, potassium, iron, manganese, zinc, copper and magnesium of plants, as well as plant protein and carbon were measured. The results showed that although inoculation with mycorrhiza had a positive and increasing effect on the studied factors, R. intraradices had a more additive effect on the factors than F. mosseae. So that for many factors, this increase was 23 times higher than the control treatment. Among morphological indices, stem height (51%), germination percentage (41%) and viability percentage (45%) had the highest and root length had the lowest increase compared to the control treatment. Also among the elements and nutrients Nitrogen (54%), phosphorus (24%) and protein (55%) showed the highest increase. Meanwhile, the element carbon in the treatment of R. intraradices like phosphorus had a significant increase (24%) but in the treatment of F. mosseae had the least increase compared to other elements (6.77%). Based on the results of this study, it is recommended to use R. intraradices in order to improve and increase the yield of planted species in rangeland rehabilitation and improvement operations.