امکان نگهداری بذر گونۀ مرتعی چاودار کوهی .secale montanum guss در شرایط فراسرد (cryopreservation)

چاودار کوهی (secale montanum guss.) گیاهی چندساله است و رویشگاه آن اغلب در اراضی شیب‌دار و ارتفاعات می‌باشد. چرای مفرط و بی‌رویه دام، تبدیل مراتع به زراعت و تغییرات شدید آب و هوایی از عوامل خطرساز برای بقای این گونه می‌باشد. از آنجاییکه چرای مفرط باعث محدودیت‌ در تکمیل چرخه زندگی گیاه شده، میزان زاد‌آوری از طریق بذر در عرصه‌های طبیعی کاهش یافته و موجب حذف این گونه ارزشمند از پوشش گیاهی کشور در آینده خواهد بود. بنابراین نگهداری بلندمدت بذر گیاه این امکان را فراهم می‌سازد تا در صورت تهدید و از بین رفتن این گونه، نسبت به احیا، تکثیر و استقرار آن در عرصه‌های منابع طبیعی اقدام نمود. به‌منظور بررسی امکان نگهداری بلند‌مدت بذر این گونه در شرایط فراسرد (c °196)، بذرها از رویشگاه طبیعی آن جمع‌آوری شد. برای ذخیره‌سازی بذر در برودت (c °196) ازت مایع، از سه پیش تیمار desiccation (آبگیری)، pvs2 (ویتریفیکاسیون) و 30 درصدglycerol همراه با شاهد، استفاده شد. بذرهای تیمار شده به مدت یک‌هفته، یک‌ ماه و یک‌ سال درون ازت مایع نگهداری شدند. تعدادی از صفات مرتبط با جوانه‌زنی و استقرار بذر، بعد از خروج از ازت مایع، در شرایط آزمایشگاه، گلخانه و عرصه‌ مورد بررسی قرار گرفت. نتایج آزمایشگاه نشان داد که بذر چاودار کوهی قابل نگهداری در شرایط فراسرد بوده و بهترین تیمار، تیمارdesiccation یا آبگیری با میانگین جوانه‌زنی 88 درصد برای یک سال ذخیره‌سازی بذر در شرایط فراسرد بود. در شرایط گلخانه و عرصه طبیعی نیز با اینکه درصد استقرار بذرهای شاهد و فراسردی بالا نبود لیکن نتایج نشان داد که بذرها در همه تیمارهای فراسردی در شرایط گلخانه و عرصه نیز مستقر شدند.

Seed Cryopreservation of Secale montanum Guss.

Secale montanum Guss. is a perennial grass species grown in steep slopes of high altitude of Iranian rangelands. This species is naturally reproduces by seeds. Due to overgrazing of the plant, especially before maturity and production of seed in one hand and habitat destruction, land use change, species decline and climate change puts this species at risk. Therefore, longterm storage of its seeds makes future seeding of degraded rangelands possible. To evaluate the possibility of longterm preservation of Secale montanum Guss. seeds in cryogenic conditions (196 °C) seeds of the species were collected from the natural habitats. Three precryopreservation treatments including PVS2, Desiccation, 30% Glycerol and Control were applied on the seeds. The treated seeds were incubated in LN (196 °C) for periods of 1 week, 1 month and 1 year. Subsequently, the cryopreserved seeds were removed from the liquid nitrogen and, seed germination seed establishment and some other traits were evaluated under laboratory, greenhouse and natural habitat conditions. The results showed that seeds of the Secale montanum are able to tolerate cryogenic conditions. Among the precryopreservation treatments, Desiccation showed the best effects with average germination rate of 88% for 1 year storage in cryogenic condition. Although seed establishment percentages of the control and cryogenic seeds under field and greenhouse conditions were not high, but the results indicated that cryogenic seeds of the various precryopreservation treatments were able to establish and grow well under field and greenhouse conditions.