مدل‌سازی رویشگاه بالقوه گونه thymus kotschyanus boiss. & hohen. در مراتع نیمه شمالی استان اردبیل

پژوهش حاضر با هدف مقایسه کارایی روش‌های انتروپی حداکثر و رگرسیون لجستیک در مدل‌سازی رویشگاه بالقوه گونهthymus kotschyanus و تعیین عوامل موثر بر حضور گونه در مراتع نیمه شمالی استان اردبیل انجام شد. 28 سایت انتخاب و در هر سایت 3 ترانسکت و در طول هر ترانسکت 100 متری 10 پلات یک مترمربعی برای نمونه‌برداری استفاده شد. برای نمونه‌برداری از خاک هر سایت، 9 پروفیل حفر و از دو عمق 15-0 و 30-15 سانتی‌متری نمونه‌برداری شد. اطلاعات مربوط به خصوصیات خاک با استفاده از روش زمین‌آمار، اطلاعات توپوگرافی از مدل رقومی ارتفاع، اطلاعات اقلیمی با استفاده از داده‌های هواشناسی منطقه و سنجه‌های سیمای سرزمین به کمک نقشه کاربری تهیه شد. نقش عوامل محیطی در پراکنش گونه در روش انتروپی حداکثر با استفاده از روش جک‌نایف و منحنی پاسخ بررسی شد. برای ارزیابی مدل‌ رگرسیون لجستیک از آزمون نیکویی برازش هوسمر لمشاو و سطح زیر منحنی roc استفاده شد. سپس نقشه‌های پیش‌بینی رویشگاه گونه براساس روش‌های انتروپی حداکثر و رگرسیون لجستیک ترسیم و شاخص کاپا برای ارزیابی میزان تطابق نقشه‌های پیش‌بینی با نقشه واقعی مورد استفاده قرار گرفت. بر اساس مدل رگرسیون لجستیک، پتاسیم عمق دوم و شاخص تجمع با همبستگی منفی و شیب و خاک لخت با همبستگی مثبت و براساس روش انتروپی حداکثر، متغیرهای رس عمق اول، تغییرات ضریب اندازه لکه و شیب شیب موثرترین عوامل در حضور گونه در منطقه هستند. گونه t. kotschyanus خاک‌هایی با بافت سبک (رس کمتر از 15 درصد)، پتاسیم (کمتر از 18 میلی اکی والان در لیتر)، سیلت (کمتر از 20 درصد)، مناطق مرتفع (900 تا 2700 متر) و شیب (35 تا 55 درصد) را ترجیح ‌می‌دهد. بر اساس مقادیر ضریب کاپای محاسبه شده، مدل رگرسیون لجستیک پراکنش رویشگاه گونۀ مورد مطالعه را در سطح خوب (0.64) و روش انتروپی حداکثر در سطح متوسط (0.42) برآورد کرده است. نتایج نشان می‌دهد که روش رگرسیون لجستیک در برآورد دامنه پراکنش گونه از صحت بیشتری برخوردار است.

Habitat potential modeling of Thymus kotschyanus Boiss. & Hohen. in the northern of Ardabil Province rangelands

This study aims at comparing the performance of MaxEnt and logistic regression in preparing the predictive habitat distribution map of Thymus kotschyanus and determining the factors affecting in the northern of Ardabil Province rangelands. 28 sites were selected and at each site, three transects with a length of 100 m and on each transect ten 1m2 plots were established. Soil samples were taken digging of nine soil profiles and samples taked from 015 and 1530 cm depths. Geostatistical techniques were used to provide the soil maps. Digital elevation model was used to prepare the topography maps as a data layer. The Landscape metrics using Fragstats was calculated. Model accuracy in MaxEnt method was evaluated by using the AUC. By jackknife method and response curve, the most important environmental predictor variables were found. Model accuracy in logistic regression method is evaluated by using Hosmer and Lemshow Statistic and ROC. Then predictive distribution maps were produced. The Kappa coefficient index was used to evaluate the accuracy of the distribution maps. Based on logistic regression model, potassium of the 2th depth, aggregation index (positive correlation), slope and bare soil were the negative correlations and based on MaxEnt model, clay of the first depth, patch area (coefficient of variation), slope are the most influential factors affecting the presence of this species in this habitat. T.kotschyanus is widespread on lighttextured soils (clay<15%), potassium (<18 meq/L), Silt (<20%) and high elevation (3002700 meters above sea level), and slope (3555%). Based on kappa coefficient, logistic regression model was able to predict the habitat distribution of studied species at the good level (kappa= 0.64) and MaxEnt had in intermediate level (kappa 0.42). These results indicate that the logistic regression model is more accurate.