ارزش رجحانی گونه‌های جنس allium مورد چرای گوسفند نژاد شال با استفاده از روش زمان سنجی در مراتع ییلاقی نور رود

توجه به کیفیت و کمیت گیاهان علوفه ای، خوشخوراکی و ارزش رجحانی گونه ، از جمله اطلاعات موردنیاز برای مدیریت صحیح چرای دام در مرتع است. از جمله گیاهان شاخص در مراتع نوررود گیاهان جنس allium می باشند که از پراکنش قابل قبولی در سطح منطقه برخوردار هستند. به همین منظور بررسی ارزش رجحانی گونه های مختلف جنس allium برای گوسفند نژاد شال با میانگین ورزنی 45 کیلوگرم در مراتع ییلاقی نوررود در استان مازندران در طی ماه‌های خرداد، تیر و مرداد سال 1398، انجام شد. به این صورت که در آخر هر ماه پس از ورود دام به مرتع در سه نوبت زمانی صبح و ظهر و عصر و در هر زمان حدود 30 دقیقه از چرای یک راس گوسفند علامت گذاری شده بر روی گونه ها، فیلم‌برداری شد. پس از انتقال فیلم به کامپیوتر، زمان چرای هر گونه توسط نرم‌افزار excel مشخص گردید. نتایج نشان داد که در ماه‌های مختلف و در نوبت‌های زمانی متفاوت از نظر مدت زمان چرای دام از گونه های جنس allium در سطح یک درصد اختلاف معنی داری وجود دارد. بیشترین زمان چرای دام از این گیاهان در ماه مرداد (11.64 ثانیه) و در نوبت زمانی صبح (11.12 ثانیه) و کمترین زمان چرای دام در ماه خرداد (2.76 ثانیه) و در نوبت زمانی ظهر (2.91 ثانیه) می باشد. نتایج کلی این مطالعه نشان می دهد که در اواخر فصل چرا به دلیل کاهش سهم گیاهان با خوشخوراکی بالاتر در ترکیب گیاهی و همچنین کاهش میزان اسانس و بوی تند این گیاهان، گونه های allium می تواند نقش مهمی در تامین علوفه مورد نیاز دامها داشته باشند.

Preferential value of Allium Species grazed by Shal using timing method In the Summer Rangeland of Noor Rud

Attention to the quality and quantity of forage plants, palatability and species preference, are among the information needed to properly manage pasture grazing. One of the prominent plants in the Nour Rud rangelands are Allium spp plants that have an acceptable distribution in the area. For the sake of the study, the preferred value of different species of Allium rsquo;s for Shal sheep with an average weight of 45 kg in Nurrud summer pastures in Mazandaran province during June, July and August of 2019. At the end of each month of grazing period. Their grazing behavior were filmed at morning, noon, and evening for 30 minutes. The heads of sample sheep were marked to be recognized at the time of recording. After transferring the film to computer, the grazing time of each species was measured and put in an Excel sheet. The results showed that there was a significant difference at 1% level for months as well as different times. The highest grazing duration was allocated to August (11.64 s) and for grazing time to the morning (11.12 s). The lowest grazing time for months belongs to June (2.76 s) and for the grazing time to the noon (2.91 s). The overall results of this study suggests that late grazing of the Allium is recommendable because of the lack of more palatable species and reduction of essential oils and spicy odor of these plants which make it more plausible to the grazing animals.