مطالعه‌ تاثیر وزن بر عاطفه‌ عرفانی غزلیات حافظ (مطالعه‌ موردی چهار غزل در وزن های پربسامد)

تناسب ذوق و قریحه‌ شاعرانه در هارمونی احساس و عاطفه سبب تاثیر شعر در ذهن و دل مخاطبان می شود. حافظِ کلام وحی با انتخاب وزن های موزون، مفاهیم عرفانی سخن خود را در صدر می نشاند. وی در بحر پربسامد رمل با کلک نقاش خود در گردش پرگار حقیقت، عشق ازلی را در ذهن بشر تداعی می کند و در این تجربه خواننده را در شِکوه‌ جدایی هم نوا می کند. بحر مجتث «که من خموشم و او در فغان و در غوغاست» فریاد دل هر انسان آشناست که شعر او را همراه با وزن در اذهان ماندگار می کند.در بحر مضارع با هنرمندی و ذوق موسیقیایی خود واژگانی را در زنجیره‌ کلام به کارمی برد که در پیوند و هماهنگ با وزن و محتواست. بحر هزج واگویه های دلی است که قدمت دیرینه در زبان پارسی دارد و حکایت از خون دل آهوی سرگردان در وادی عشق است؛ شیوه‌ بیان و تکرارها از جهت عاطفی احساس همدلی و همزاد پنداری را در مخاطب برمی انگیزد. این پژوهش بر اساس روش کتابخانه ای-استقرایی انجام شده است.

studying the effect of meter on the mystical emotion of hafez's ghazals (case study: four ghazals in high-frequency meters)

the harmony between poetic intuition and artistic sensibility shapes the emotional and affective resonance of poetry in the minds and hearts of its audience. hafez, the bearer of divine speech, elevates mystical concepts in his discourse by selecting metrical patterns that enhance their impact. in the frequently employed “ramal” meter, he, like a masterful painter, evokes the eternal essence of love in the human mind through the circular motion of his pen, mirroring the revolutions of the cosmic compass. in this experience, he resonates with the reader’s lament over separation. “mujtath” meter, expressed in the verse though i am silent, he wails and stirs a tumult, embodies the outcry of every acquainted soul, etching his poetry into memory alongside its rhythmic cadence. in mozar'e meter, hafez through his artistic ingenuity and musical sensitivity, weaves words into the fabric of speech in such a way that their connection aligns seamlessly with both meter and meaning. “hazaj” meter echoes the lamentations of a heart steeped in antiquity, deeply rooted in the persian linguistic tradition, narrating the sorrows of the forsaken gazelle wandering in the wilderness of love. his expressive style and the repetition of phrases evoke an emotional bond and a profound sense of empathy in the audience. this research has been conducted based on a library-based inductive method.