بررسی تطبیقی موانع و شواغل بن مایه‌های هرمسی بازگشت انسان به «وصال»در منطق الطیر عطار، مثنوی مولوی و رسائل‌سهروردی

عطار و مولوی از پیشگامان و مروجان سنت هرمسی در پیروی از حکمت اشراقی سهروردی به حساب می آیند. یکی از ارزشمندترین سرمایه‌های ایران باستان با همت بزرگانی چون شیخ اشراق حیات تازه ای را وارد ادبیات خشک و بی رمق ما کرد و در دستان هنرمندانی چون عطار، مولوی... با عرفان اسلامی، خلاقیتی نو و جان نواز یافت. موضوع این نوشتار به روش توصیفی، تحلیلی و کتابخانه‌ای است. هدف این پژوهش بررسی تطبیقی موانع و شواغل بن مایه‌های هرمسی بازگشت انسان به وصال در منطق الطیر عطار، مثنوی مولوی و رسائل سهروردی است. هرمس یکی از آیین ‌های باستانی ایران است که در نگره‌های عین القضات صبغۀ عرفانی به خود گرفته و در حکمت شیخ اشراق به اوج بالندگی رسیده است. یافته ها در نگاه این سه عارف در مضامینی چون؛ خویشتن‌نگری، فناء فی الله، مرگ اختیاری ...مطرح شده است. امید که نتیجه چنین تحقیقی با استفاده از پندهای حکیمانه سهروردی با زبان رمز در رسائل و اشعار نغز و عارفانه عطار و مولوی در منطق الطیر و مثنوی و رسائل سهروردی، طریقی کارآمد و خلاق را برای رهروان رقم زده باشد.

a comparative study of the obstacles of the hermetic elements of the retun of man to wisal in attar’s manteq al-tair, masnavi and sohravardi’s rasa'el

attar and molavi are considered to be pioneers and promoters of the hermetic tradition in following sohravardi’s enlightened wisdom. one of the most valuable treasures of ancient iran with the efforts of great people like sheikh-e ishraq brought new life into our tough literature and in the hands of artists like attar and molavi he found a new and lively creativity with islamic mysticism. this article is done by a descriptive analytical and library method. study of the obstacles and preoccupations of the hermetic elements of wisal the mantiq al-tair attar, masnavi and sohravardi’s rasa'el. hermes is one of the ancient rituals of iran which has acquired a mystical color in the views of ein al-qozat and has reached the peak of growth in the wisdom of sheikh-e ishraq. the findings in the eyes of these three mystics have been presented in themes such as self-view annihilation for the sake of allah optional death. the result of such a research is using the wise advice of sohravardi with coded and mysterious language in the letters and the mystical poems of attar and molavi whose advices have been taken of quran and the letters of sohravardi and have created a useful and creative way for the pilgrims.