ویژگی های عرفانی در داستان های غنایی شاهنامه

مضامین عرفانی در شعر غنایی و حماسی نفوذ و ظهور دارد؛ چراکه جنگ و جدال ابتدا با نفس اماره در درون انسان؛ با کشاکش بین نیروهای خیر و شر در باطن آغازمی‌گردد و سپس به میدان رزم خارجی کشیده می‌شود. همچنین عشق و نفرت از درون می‌جوشد تا به دوست و دشمن در بیرون برسد. شاهنامه فردوسی جامع حماسه و عشق و عرفان است. در قالب حماسه به داستان‌های غنایی و عاشقانه هم می‌پردازد و از آن‌ها نتایج معنوی عرفانی نیز می‌گیرد. این مقاله به روش توصیفی تحلیلی با تکیه بر منابع دست اول کتابخانه‌ای به بررسی و تحلیل ویژگی‌های غنایی و عرفانی در داستان‌های شاهنامه ‌پرداخته و پس از بیان رابطۀ حماسه و عرفان، به وجوه مشرک اندیشه‌های عرفانی در ادبیات غنایی و حماسی رسیده است و بالاخره به داستان کیخسرو، کسری و بوذرجمهر و‌ هفت خان‌ها می‌پردازد و حکایت عشق در شاهنامه را با بهره‌گیری از مضامین عرفانی در حوزۀ انسان‌سازی نشان می‌دهد.

mystical features in the lyrical stories of the shahnameh

mystical themes influence and emerge in lyrical and epic poetry because the war and the conflict are first with the soul inside the human being. it starts with the struggle between the forces of good and evil in the interior and then it is dragged to the external battlefield. also, love and hate boil from inside to reach friends and enemies outside. ferdowsi's shahnameh is a comprehensive epic, love and mysticism. in the form of epics, he deals with lyrical and romantic stories and derives spiritual and mystical results from them. this article investigates and analyzes the lyrical and mystical features of the stories in shahnameh in a descriptive-analytical way, relying on first-hand library sources, and after explaining the relationship between epic and mysticism, it reaches the polytheistic aspects of mystical thoughts in lyrical and epic literature, and finally, it deals with the story of keykhosro, kasra, buzarjamehr, and haft hhans. it studies the feature of love stories in shahnameh by using mystical themes in the field of human development.