خود و خودباوری عرفانی در مرصاد‌العباد با رویکرد نظریه‌ معنای زندگی ویکتور فرانکل

این پژوهش تلاش دارد به مُداقه‌ای مختصر و منطبق بر منطقی علمی از طریقِ تحلیل و بررسیِ مفهومِ «خود» و «خودباوری» درکتاب نفیس مرصاد‌العباد اثر شیخِ عارف‌مسلک نجم‌الدین رازی (دایه) بپردازد و می‌کوشد تا آن را با نظریه‌ «معنای زندگی» ویکتور فرانکل آلمانی، تطبیق دهد. نجم دایه، خودشناسی و خودباوری را از اساسی‌ترین عناصر مسیر سلوکِ معنوی می‌داند و بر این مهم تاکیددارد که بدون شناختِ خود و خویشتنِ خویش، دست‌یابی به معرفتِ ایزدی و قُرب الهی به هیچ وجه، ممکن نیست. این نگاهِ والا و اندیشۀ متعالی رازی در راستای آموزه‌های دانشمند حوزه‌ روان‌پزشکی فرانکل صاحب نظریه‌ معنای زندگی قرارمی‌گیرد که رسیدن به معنای زندگی را برای هر فرد و جامعه، عاملی تعیین‌کننده در رشد و تحقّقِ خود به مثابه‌ انسان، می‌داند. فرانکل معتقد است که انسان در مواجهه با چالش‌های گوناگون می‌تواند با یافتنِ معنا در موقعیت‌‌های مختلفِ زندگی بشری، به ترقّی فردی و تعالی روحی و کمالِ اجتماعی برسد. این مطالعه نشان می‌دهد که هم در عرفان اسلامی و هم در حیطه‌ روان‌کاویِ معنوی، خودشناسی به‌عنوان اصلی‌ترین مسیرِ درست برای یافتن معنا و تحقّقِ باوری قلبی و معرفت‌نهاد از خود، مورد تاکید و تعمیق قرارگرفته است. تطبیقِ این دو دیدگاهِ ارزشمند، نکات مشترک بینش‌های معنوی شرقی و پارامترهای روان‌شناختی غربی را برجسته کرده و ضرورتِ توجّه به بُعدِ متافیزیکی و مآثر عرفانی در راستای رشدِ فردی و ارتقای مناسبات اجتماعیِ بینامتنی را در مقوله‌ انسان و انسانیت تقویت می‌کند.

self and mystical selfconfidence in mersad al-ebad with the approach of viktor frankl's theory of life’s meaning

this study provides a clear and scientifically grounded analysis of the concepts of self and selfconfidence in the notable work mirsad al-'ibad by the sufi scholar najm al-din razi. it also seeks to connect these ideas with the german psychologist viktor frankl's theory regarding the meaning of life. najm al-din razi views self-knowledge and selfconfidence as essential components of the spiritual journey, stressing that without an understanding of the self and one's true essence, achieving divine knowledge and closeness to god is utterly unattainable. this elevated viewpoint resonates with the teachings of dr. frankl, a prominent psychiatrist and the originator of the theory of life's meaning, who believes that discovering the meaning of life is crucial for both individual and societal development, ultimately leading to self-actualization as a human being. frankl posits that by finding meaning in every situation and moment of human existence, individuals can experience personal growth, spiritual upliftment, and social fulfillment when faced with life's various challenges. this study illustrates that both islamic mysticism and spiritual psychoanalysis prioritize self-knowledge as the key to uncovering meaning, nurturing genuine conviction, and achieving a deep understanding of the self. the comparison of these two respected perspectives reveals the shared insights between eastern spiritual traditions and western psychological theories, emphasizing the importance of incorporating metaphysical and mystical aspects in the quest for personal growth and the improvement of social connections, thereby highlighting the value of humanity and human principles.