کیفیت ظهور عرفان در دو منظومه «راز و نیاز» و «هذیان دل» شهریار
|
|
|
|
|
|
|
|
نویسنده
|
کریمی قرهبابا سعید
|
|
منبع
|
عرفان اسلامي - 1404 - دوره : 22 - شماره : 84 - صفحه:1 -22
|
|
چکیده
|
شهریار همواره در اشعار و مصاحبههایش ادعامیکند که در مسیر عرفان گام برمیدارد، اما عرفانی که در غزلیاتش مجالِ طرح مییابد از تجربیات نابی برخوردار نیست. عرفان اصیل شهریار را باید در بعضی اشعار «مکتب شهریار» جستوجو نمود. ما در این مقاله به سراغ دو شعر «راز و نیاز» و «هذیان دل» رفتهایم. طرز تعبیر و گزارش شاعر از تجربیات عرفانی خویش در این دو شعر کاملاً مدرن است و امضای شهریار را پای خود دارد. تازگی فرم، ساخت ویژه، تخیل قوی، رمانتیسیسم و موارد دیگر باعث آمده که عرفانِ ظهوریافته در این دو شعر کاملاً نو به نظر آید. این اشعار در دهه 20 سروده شدهاند؛ شهریار در چهار دهه بعدی حیاتش دیگر نتوانست به چنین تجربیات باطنیِ متعالی در عرفان دست یابد و سپستر به واقع، خود را با سطح و پوسته عرفان درگیر ساخت. شهریار در دو شعرِ مزبور، دیگر ادعایِ کشف و شهود ندارد، بلکه دریافتهایش را به صورت مستقیم، همچون صحنه سینما در مقابل خوانندگان به نمایش میگذارد. ما در این مقاله که به روش کتابخانهای و توصیفی انجام شده، به شرح و توضیح دو سبک در شعر عرفانی شهریار پرداختهایم. شهریار در شیوه نخست که عمده اشعار عرفانیاش را دربرمیگیرد، فاقد خلاقیت است و از سمبولیسم عارفان قدیم یاری میگیرد اما در «هذیان دل» و «راز و نیاز» و برخی شعرهای دیگر موفق میشود سبکی منحصربه فرد را در شعر عرفانی معاصر خلق کند. هدف مهم جستار پیشِ رو بررسی کیفیتِ ظهور عرفان در دو شعر یادشده است.
|
|
کلیدواژه
|
شهریار، عرفان، هذیان دل، راز و نیاز، رمانتیسیسم
|
|
آدرس
|
دانشگاه پیام نور مرکز تهران, گروه زبان و ادبیات فارسی, ایران
|
|
پست الکترونیکی
|
karimisaeed58@pnu.ac.ir
|
|
|
|
|
|
|