کفر و ایمان از دیدگاه عین‌‌القضات

عین‌‌القضات یکی از شجاع‌‌ترین عارفانی بود که اندیشه‌‌های عرفانی، کلامی و ... او گویای این روحیة وصف ناپذیرش است. وی با علاقة وافری که به مفاهیم دیالکتیکی چون: پیامبر و ابلیس، خیر و شر و ... دارد، کفر و ایمان را نیز به گونه‌‌ای خاص و بحث برانگیز در اندیشه‌‌های ناب عرفانی خود، طرح کرده است. پرسش اصلی این مقاله چیستی دیدگاه قاضی دربارة کفر و ایمان است، که انگیزه‌‌ای شد بر بنانهادن این پژوهش به شیوة تحلیلی- توصیفی و کتابخانه‌‌ای. در این مقاله نخست دو واژة کفر و ایمان در لغت، شرع و اصطلاح درج شده است، سپس دیدگاه دیگر عارفان یا عرفان پژوهان در کتب عرفانی قدیم واکاوی شده است. در پایان نظر عین ‌‌القضات دربارة این اندیشة به ظاهر کفرآمیز، در دو اثر وی: نامه‌‌ها و تمهیدات بررسی شده است. دستاورد ما در این تحقیق این است که قاضی با تاثر از آرای حلاج در این باب و عقیدة وحدت وجودی خود و به یاری عبارات شطح‌‌گونة بزرگان و با گذر از ایمان مجازی و کشف کفر حقیقی و رسیدن به مقام فنا و مشاهده به اثبات مقام اتحاد کفر و ایمان همت گمارده است.