بررسی ابعاد عرفانی حکایت «بربط‌نواز و زاهد» در شعر عطار بر اساس خوانش روایت‌شناسانه اچ. پورتر ابوت

حکایت های عرفانی یکی از شیوه های انتقال آموزه های عرفانی و اخلاقی به مخاطبان و شناخت مقام معنوی شخصیت اصلی حکایت است. کارکرد خاص این گونه حکایت ها، توجه به نظام حاکم بر اثر داستانی و تحلیل زبانی و معنایی عناصر مختلف دخیل در این روایت ها را برجسته می کند. یکی از نظریه های مطرح شده در باب روایت، نظریه اچ. پورتر ابوت است که سه خوانش قصدگرا، نشان‌یاب و اقتباسی را در تحلیل روایت مطرح می کند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی حکایت «بربط‌نواز و زاهد» در شعر عطار برپایۀ این نظریه است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که در حکایت بربط‌نواز و زاهد، بر اساس خوانش قصدگرا، نقش تعلیمی روایت با شعور نویسنده نهفته در متن روایت، موافق است؛ در خوانش نشان یاب، نشانه های موجود در حکایت، به بیان اندیشه های شعور خلاق در پس روایت می پردازد و از منظر اقتباسی این حکایت از منابع پیشین اقتباس شده؛ اما با رویکردی جدید و برحسب شعور نویسنده نهفته و در جهت اهداف تعلیمی او به کاررفته است.

investigating the mystical aspects in attar's story of barbatnawaz va zahed based on the narratological reading of h. porter abbott

mystical stories are one of the tools of transmitting mystical and moral teachings to the audience and recognizing the spiritual status of the main character of the story. the special function of such anecdotes is to highlight the attention to the fictional structure and the linguistic and semantic analysis of the various elements involved in narratives. one of the theories proposed about narration is the theory of h. it is porter abbott who proposes the three readings of intentionality, identification and adaptation in the analysis of narrative. the purpose of the present research is to examine attar's story of barbatnawaz va zahed based on the theory of narratology of h. porter is abbott. the results of the research show that in the story of barbatnawaz va zahid, based on the purposive reading, the didactic role of the narrative agrees with the author's intelligence hidden in the text of the narrative; in the signifier reading, the signs in the story express the thoughts of the creative mind behind the narrative, and from the point of view of adaptation, this story is adapted from previous sources; but with a new approach and according to the author's intelligence, it has been used for his educational goals.