مقایسه و تحلیل عرفانی تجلی حُسن و عشق از منظر عین‌القضاه و روزبهان بقلی شیرازی

عشق کلید معنایی بسیار مهم در متون عارفانه است که ماهیت آن مبتنی بر شهود و مکاشفات درونی و سرشار از اندیشه‌های غنی و احساسات و عواطف شورانگیز عرفانی است. عشق در نگاه عین‌القضاه همدانی و روزبهان بقلی شیرازی جایگاه ممتاز و مشخصه‌های مشترکی دارد. این دو عارف از جمله پیروان مکتب جمال اند و بر رابطۀ حُسن و عشق و مولفه‌های دیگر مربوط به آن تاکید بسیار دارند، در این مقاله که به روش کتابخانه‌ای نگاشته شده، شباهت ها و تفاوت‌های دیدگاه این دو عارف حول محور حُسن و عشق بررسی و تحلیل می‌شود. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که عشق به زیبایی عنصر مهم اندیشۀ این دو عارف بود ه است و هر دو عشق را معلول زیبایی می‌دانند. ایشان معتقدند هر جمال و زیبایی منتهی به خداوند می‌شود و تمام موجودات با شوق به این زیبایی، به سوی او در حرکتند و نهایتاً به مقام وحدت عاشق و معشوق متصل می‌شوند. از منظر این دو عارف، کلیۀ موجودات عالم به عشق غریزی، عاشق خیر مطلق هستند و خیر مطلق که همان ذات حضرت حق است، بر عشاق خود به مراتب مختلف تجلی می‌کند. همچنین الفاظ شاهدبازی و نظربازی در آثار این دو عارف نمود مشهود و ملموسی دارد که این امر برگرفته از شیوۀ جمال‌پرستی و تعلق این دو عارف بر مکتب جمال است.

mystical analysis of the manifestation of beauty and love from the perspective of ayn al quzat and ruzbihan baqli

love is a very important meaning key in mystical texts, whose nature is based on intuition and inner revelations and is full of rich thoughts and passionate mystical emotions. from the point of view of ain al qozat and ruzbihan baqli shirazi, love has a privileged position and common characteristics. these two mystics, who are among the followers of the jamal school, emphasize the relationship between beauty and love and other related components. in this article, which is written in a library style, the similarities and differences between the views of these two mystics are examined around the theme of beauty and love. and is analyzed. the results of the research show that love for beauty was an important element of the thought of these two mystics, and both consider love to be a consequence of beauty. they believe that every beauty leads to god, and all creatures move towards him with the passion for this beauty and finally connect to the position of unity between the lover and the beloved. and absolute goodness, which is the essence of imam haqq, manifests on his lovers in different ways. also, the words shahedbazi and nazarbazi have a visible and tangible expression in the works of these two mystics, which is derived from the way of worshiping beauty and the belonging of these two mystics to the school of beauty