تحلیل دیدگاه‌های عرفانی شیخ احمد جام

در این مقاله درباره عرفان، تصوف، چندبُعدی و چندمرحله ای بودن آن در دیدگاه شیخ احمد جام، عارف قرن پنجم و ششم (440 536 ه.ق.) بحث می شود. هدف پژوهش، بازخوانی، نقد و تفسیر متن آثار او و یافتن سرفصل های عرفانی یا معرفتی است. یافته های مهم پژوهش عبارت از این است که ساختار مدون و الگویافته ای در نظریات عرفانی شیخ جام وجود دارد. برخی از آن ها در دیدگاه وی به گونه‌ خاصی تعریف شده و برای به کارگرفتن تعدادی از رکن های عرفانی تاکید بیشتری شده است. شیخ جام، عمدتاً عمل گرا است و همواره خواسته است تا نظریه هایش به مرحله‌ عمل درآید. بدین جهت در سخن خود نیز به عملی شدن اصرار می ورزد. روش پژوهش مقاله برپایه روش تحلیلی توصیفی (descriptive analytical) است که براساس رویکرد اسنادی (documentary)، مواد، مولفّه ها (components) و مبانی ساختارشناسی بررسی می شود.

analysis of the mystical views of sheikh ahmad jam

in this article, the mysticism of sufis, and its multiple stages are discussed in the view of sheikh ahmad jam, a mystic of the fifith and sixth centuries. the purpose of the research is to review the criticism and interoretation of the text of his works and the mystical or epistemological topics. the important finding of the research are that there is a codified structure and pattern found in sheikh jam's mystical theories, some of them are defined in special way in his view and more emphasis is placed on using a number of mystical pillars. he is mainaly a pragmatist and always wanted his theories to be put into practices, so he insists on practicality in his words and views. the method of investigation in this article is content analysis which has been used to answer the various dimensions of the proposed questions and the analysis of the text data.