بررسی اخلاق عرفانی در بهارستان و پریشان

مقالۀ پیش رو به بررسی همسویی‌ها و توازی‌های متنی اخلاق عرفانی در پریشان قاآنی و بهارستان جامی پرداخته‌است. اخلاق عرفانی، اخلاقی است که با رویکردی سلوکی عرفانی شکل و شاکله یافته و در طول قرون متمادی به وسیله عارفان تحقق پیداکرده و ترویج شده است. اخلاق عرفانی بر سیر و سلوک و کشف و شهود ابتنا یافته که اخلاق قبل از وصول، حین وصول و بعد از وصول را با مراتب وجودی از تخلیه تا فنای شهودی دربرمی‏گیرد. پریشان و بهارستان ضمن تاثر از گلستان سعدی و حفظ همانندی در سطح زبان و بلاغت؛ از حیث تنوع موضوعات منتخب برای ارائه نیز وامدار گلستان سعدی و برخی متون منثور عرفانی دیده شده‌است. شیوه پژوهش مقاله، کتابخانه‌ای و بر پایه برابرسازی و مقایسه کتب بوده‌است. روش پژوهش نیز توصیفی تحلیلی و بر بنیاد سبک شناختی بوده‌است. هدف مقاله، بررسی تقابل و توازی یافته‌شده در حیطه موضوعات عنوان‌شده در هر سه اثر بوده و درنتیجه، به این رهیافت رسیده‌است که موضوعاتی از قبیل فضایل اخلاقی و رذایل و مکروهات در هر سه اثر یادشده گنجانده شده‌است. قاآنی با بهره‌گیری از نبوغ ادبی موسیقایی کلام خود به جنبه‌های بدیعی و به‌ویژه بدیع لفظی بیشتر از مفاهیم اخلاقی پرداخته‌است و جامی با الگوگیری از عارفانه‌های منثور؛ به طرح مفاهیم و موضوعات عرفانی صرف بیشتر پرداخته‌است.

investigation of mystical ethics in baharestan and parshan

the present paper aims to study textual alignments and parrells between qa'ani's parishan and jami's baharestan. although baharestan and parishan were seen as a lender for sa'adi's golestan and some mystical prose text in terms of diversity of chosen topics for presentation, they were influenced by sa'adi's golestan and keeping their similarities in language and rhetoric.the method of this research was based on liberary, equalization and comparison.the approach was also descriptive analytical and was founded on stylistic .the materials of the research were sometimes utilisation of the internet, library and extracted flash cards containing associated data with the research topic. the paper aims to study explored parrell and contrast of mentioned topics in the three works.consequentedly, it concluded that they include subject s such as moral values, vices and abomination.qa'ani considered to the musicality of your words in aspects of prosody, especially rhetoric more than moral concept, although jami considered more to mystical concepts and topics using modeling process mystic.both authors has spoken like sa'adi in advice and admonition. the variation of topics in terms of ethics and human commitment such as bonhomie and justice, humility and avoidance of arrogance, science and education, avoidance of avarice, humor, avoiding luxury and objectivism were at forefront of practical topics of both works