خوانش هانری کربن از هم‌گرایی اهل معنا با تکیه بر آخرت‌شناسی فلسفی-عرفانی ملاصدرا

یکی از موضوعاتی که در دستگاه فلسفی ملاصدرا برای هانری کربن جذابیت و نقش محوری دارد، ضرورت وجود عالم مثال، جسم مثالی و خیال خلاق در تبیین جهان شناسی، انسان‌شناسی و معرفت‌شناسی است. ازآنجاکه دغدغۀ اصلی کربن رهایی و نجات بشر از بی‌معنایی است و در این رهگذر حذف عالم میانه و قوۀ معرفتی آن یعنی خیال را از عوامل مهم این بی‌معنایی و تقدس‌زدایی از عالم هستی می‌داند، به دنبال هم‌گرایی سسلسلۀ اهل معنا (افلاطونیان عالم) و یافتن وجوه مشترک آنان در سرتاسر تاریخ است. وی با تعمّق در آثار فیلسوفان و عارفان مسیحی در سنت غربی و همچنین با ژرفکاوی در سنت ایرانی – اسلامی و نیز با بهره‌گیری از روش پدیدار‌شناسی هرمنوتیکی خوانشی از آخرت‌شناسی ملاصدرا ارائه می‌نماید که بیانگر وجوه مشترک فراوانی میان معنویتباوران است. در این نوشتار به بررسی این وجوه مشترک در میان افلاطونیان پارس از یک سو و خانواده اهل معنا در سنت غربی آن از سوی دیگر می‌پردازیم.

henry corben's reading of the congruence between the believers in spiritual reality based on mulla sadra's philosophico-mystical eschatology

according to henry corbin's point of view, one of the topics that is attractive and plays a central role in mullah sadra's philosophical system is the necessity of existence of an imaginal world, an imaginal body, and a creative imagination for explanation of cosmology, anthropology, and epistemology. since corban's main concern is the liberation of humankind from meaninglessness, and, accordingly, he considers the removal of the middle world and its cognitive power (i.e., imagination) to be one of the important factors of this meaninglessness and desacralization of the world of being, he is searching for congruence between the believers in spiritual reality [or spirituals] (the platonists of the world) and their common features throughout the history in order to achieve the everlasting meaning and sanctity. by reflecting on the works of christian philosophers and mystics in the western tradition, as well as by meditating on the iranian islamic tradition, and by using his own hermeneutic phenomenological method, corbin presents a reading of mulla sadra's eschatology which shows many common features among believers in spiritual reality [or spirituals]. in this article, we examine these common features among the persian platonists on the one hand and the believers in spiritual reality [or spirituals] in the western tradition on the other hand. we show that the believers in spiritual reality [or spirituals] in these two traditions share the same horizon and views in what carbon himself calls meta history