تقابل عشق و عقل در اشعار سعدی و مثنوی مولوی از منظر عرفانی

یکی از بن‌مایه‌های فکری در تاریخ ادبیات فارسی تقابل عقل و عشق بوده که اغلب بین عرفان و فلاسفه این جدال مشهود است .نظر به اینکه مباحث مربوط به عشق و عقل در بین شعرا و نویسندگان ادیب از مباحث بنیادین می‌باشند سعی بر آن شده در این تحقیق به تقابل عقل و عشق با نگاه تطبیقی و بررسی وجوه تضاد و تشابه این قضیه در فکر و اندیشه دو شاعر بزرگ زبان فارسی مولانا و سعدی پرداخته شود. نشان دادن اندیشه عرفانی و نگاه عرفانی به مبحث مورد بحث در آثار این دو شاعر هدف اصلی نگارنده این تحقیق است. به هر روی دو ساحت بنیادین عقل و عشق و اختلاف نظر عرفا و فلاسفه بر فکر و اندیشه بسیاری ازشعراء در زبان فارسی تاثیر گذاشته است که نگاه مولانا و سعدی دراین مورد قابل مطالعه و تامل است. این نتیجه کلی که عقل از نظر هر دو شاعر پسندیده ولی در مفابل عشق محلی از اعراب ندارد پاسخ به این سوال که کدام یک از بزرگان مورد مطالعه در مباحث محوری موضوع، یعنی عقل و عشق به درجه کمال رسیده‌اند از دیگر مواردی است که نگارنده را بر آن داشته به این تحقیق بپردازد.

the confrontation between wisdom and love in sa'di's poetry and mulana's mathnavi

one of the intellectual themes in the history of persian literature has been the confrontation of reason and love, which is often evident between mystics and philosophers. in this research, the opposition of reason and love with a comparative view and examining the aspects of contradiction and similarity of this issue in the thoughts and ideas of two great persian poets rumi and sa'di. demonstrating mystical thought and mystical view of the subject under discussion in the works of these two poets is the main goal of the author of this research. anyway, the two fundamental domains of reason and love along with philosophers' dissidence of ideas have influenced many persian poets among whom sa'di and molavi's mentalities regarding this point deserve consideration. in general, though the two poets would conclude that reason is good enough, it is worth nothing compared with love. with this general conclusion that reason is acceptable to both poets but has no local love for the arabs, the answer to the question of which of the great scholars studied in the central topics of the subject, namely reason and love, is another matter that the author to undertake this research.