مقایسه انسان کامل از نظر غزالی و مولانا

یکی از بحث های مهم درتصوف و عرفان «انسان کامل» و ویژگی های اوست. انسان کامل، محل تجلی خداوند و شناخت وی، شناخت خداوند است. بررسی ودرک ویژگی های انسان کامل در میان آرای مختلف عارفان و مقایسه و قضاوت درباره این آرا معرفت افزا است. غزالی ومولوی از تاثیرگذارترین متفکران در جهان اسلام به شمارمی روند. هدف این تحقیق؛ انسان کامل و شناخت ویژگی های او از نظر غزالی و مقایسه آن با اندیشه های مولوی است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی و با استفاده از روش مطالعه کتابخانه ای گردآوری شده است. نتایج پژوهش اینکه غزالی و مولوی هردو به ضرورت وجود انسان کامل و تقدم غایی او معتقدند. هردو ازنظر کلامی اشعری و تصوف را بهترین روش برای رسیدن به حقیقت می دانند. غزالی صوفی خائف است ولی مولوی به تصوف عاشقانه باوردارد. انسان کامل غزالی مقید به رعایت اصول ظاهری دینی است. اما پیر مولانا، در مواردی نادر بی تقید به ظواهر و لاابالی است. درنهایت هردو معتقدند که بالاترین و کامل ترین مرتبه کمال، به پیامبرخاتم اختصاص دارد. در این پژوهش تلاش می شود ضمن اشاره به آرای دیگر عرفا، دیدگاه های غزالی و مولانا دراین خصوص بررسی و مقایسه شود.

comparing perfect man from the viewpoint of ghazali and maulana

the concept of the “perfect man” and his characteristics are a significant subject in sufism and islamic mysticism. the perfect man manifests god, and knowing him is like knowing god. (problem statement) the study of the characteristics of the perfect man among the various views propounded by the mystics and the comparison and evaluation of these views can develop knowledge and guidance. (research purpose) ghazali and rumi are among the most prominent thinkers in the islamic world. the purpose of this study is to identify the perfect man and his characteristics from the viewpoint of ghazali, and accordingly, draw a comparison between ghazali’s and rumi’s thought. the present research is a descriptive-analytical desk study. the results of the study indicate that the concept of the “perfect man” is also used in ghazali’s works. both ghazali and rumi believe in the necessity of a thorough and perfect man and his ultimate superiority. ghazali and rumi are ash'arists and believe that sufism is the best way to arrive at the truth. while ghazali is a pious and dismayed sufi, rumi believes in romantic sufism. ghazali’s perfect man is bound to observe the outward religious principles. however, due to rumi’s reproachful nature, rumi’s sage, in some rare instances, does not adhere to the externals and is thoughtless. ultimately, both ghazali and rumi believe that the prophet muhammad, who is the last prophet and messenger of god, has the highest and most complete degree of perfection. mentioning other mystics’ views, this study attempts to review and compare the views of ghazali and rumi in this regard.