بررسی زبان‌شناختی سیر تطوّر واژگان اضداد با تاکید بر ماده «قرء»

در بررسی واژگان زبان عربی، واژگان اضداد در بین لغویون از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و کتب متعددی با این ‏عنوان تالیف شده است. با توجه به این که این ‏واژگان، در یک سیر معنایی پذیرای دو معنای متضاد شده‌اند، دستیابی به ‏معنای اولیه و شناخت سیر تطور معنایی این لغات برای فهم دقیق‌تر ‏معنای آن‌ها حائز اهمیت است. یکی از این واژگان ‏اضداد قُرْءْ است که دارای دو معنای متضاد حیض و طهر می‌باشد و در قرآن کریم یک بار ‏و به صورت جمع (قُروء) ‏در آیه 228 سوره بقره به کار رفته است. در کتب و پژوهش‌های انجام گرفته در خصوص واژگان اضداد، از ‏روش‌های موجود در زبان‌شناسی تاریخی کمتر استفاده شده است لذا در پژوهش حاضر ماده قرء از منظر زبان‌شناسی تاریخی در ‏زبان‌های آفرو- ‏آسیایی و هند و اروپایی ریشه‌یابی شده است. در نهایت با ریشه‌شناسی و بررسی سیر تحول معنایی ماده ‏قرء، روشن گردید معنای اولیه آن صدازدن برای جمع‌کردن بوده و شرایط استعمال معنای اولیه سبب تولید ‏معنای ‏‏مواجهه و روبروشدن شده است. سپس به دلیل این که زنان در دوران پاکی با این پدیده فیزیولوژیک مواجه می‌‌‌شده‌‌‌اند ‏‏این ‏مواجهه در معنای حیض کاربرد یافته است؛ بنابراین معنای متقدم و اصلی قُرء به عنوان یکی از اضداد ‏‏حیض است، نه پاکی و ‏با توجه ‌به تحولات معنایی صورت‌ گرفته برای واژه، در معنای پاکی کاربرد یافته است.‏‎‏

a linguistic study of the semantic evolution of contronyms with emphasis on the root ’q-r-ʾ’

in the study of arabic lexicography, &contronyms& (words with opposing meanings) have held particular significance among linguists, leading to the compilation of numerous works on the subject. given that these terms semantically evolve to encompass two contradictory meanings, identifying their original meaning and tracing their semantic development is crucial for accurate interpretation. one such contronym is the word &qurʾ& (قُرء), which carries the opposing meanings of &menstruation (ḥayḍ)& and &purity (ṭuhr)&. it appears once in the quran (in its plural form, qurūʾ) in verse 228 of surah al-baqarah. since existing research on contronyms has seldom employed methods from historical linguistics, this study investigates the root &q-r-ʾ& through the lens of historical-comparative linguistics across afro-asiatic and indo-european languages. through etymological analysis and semantic reconstruction, it is demonstrated that the primary meaning of &qurʾ& was &to call or gather&, with contextual usage leading to the derived meaning of &facing/encountering&. over time, because women would &encounter& this physiological phenomenon (menstruation) during their cycles, the term came to denote &ḥayḍ& (menstruation). thus, the original and primary meaning of &qurʾ& as a contronym is &menstruation&, while its later semantic shift led to its usage for &purity (ṭuhr)&.