کاربست پیش‌انگاری در گفتگوی حضرت موسی(ع) و فرعون بر‌اساس الگوی جورج یول

ارتباطات کلامی در آموزه‌های پیامبران الهی محل توجه بوده و آنان کوشیده‌اند در فرایند متقاعدسازی جبهه مقابل و اثبات حقانیت خویش از این پتانسیل بهره ببرند. در متون قرآنی، گفتگوی بین حضرت موسی(ع) و فرعون، نمود گفتگوی بین دو اندیشه و دو نوع جهان‌بینی متقابل است و جا دارد از منظر کاربردشناسی زبان تحلیل گررد. یکی از ابعاد واکاوی این گفتگو، بررسی کلام هریک از طرفین از منظر مقوله‌ «پیش‌انگاری» است. دانش مشترک غیرزبانی یا پیش‌انگاری، یکی از عناصر مطرح در حوزه‌ی کاربردشناسی زبان به شمار می‌رود که وجود آن برای شکل‌گیری هر ارتباط موثری ضرورت دارد. جورج یول یکی از مهم‌ترین نظریه‌پردازان است که به شناسایی محرک‌های پیش‌انگاری پرداخته است. این پژوهش با استفاده از نظریه یادشده با روش توصیفی- تحلیلی و با تکیه بر داده های آماری، به تحلیل تکنیک پیش‌انگاری در گفتگوی حضرت موسی و فرعون می‌پردازد. دراین راستا نخست نظریه مورد نظر تشریح می شود و در گام بعدی بخشی از آیات سوره‌های (اعراف، شعراء، طه و غافر) حاوی گفتگوی حضرت موسی(ع) و فرعون، بررسی شده است. نتیجه القاگر این است که در کلام حضرت موسی(ع)، پیش‌انگاری وجودی با 59% فراوانی نسبت به سایر پیش‌انگاری‌ها بسامد بیشتری داشته است و نشان می‌دهد حضرت بر وجود دانش مشترک با فرعون تاکید کرده و با بیان صفات خداوند و با استفاده از این دانش مشترک به تثبیت وجود رب ‌العالمین مبادرت نموده است. در کلام فرعون نیز پیش‌انگاری ساختاری با 39% فراوانی، بسامد بیشتری داشته است؛ زیرا فرعون به منظور بی اثر نمودن سخنان مطابق با فطرت حضرت موسی(ع)، سعی در مشروعیت‌زدایی دعوت وی و مخدوش‌سازی شخصیت آن حضرت داشته است.

the application of presupposition in the dialogue between prophet moses (as) and pharaoh based on george yule’s model

verbal communication, which dates back to the dawn of humanity, has been a focal point in the teachings of divine prophets. in the process of persuading their opponents and proving their truthfulness, they sought to utilize this potential. in the quranic texts, the dialogue between prophet moses (as) and pharaoh represents a confrontation between two ideologies, two creeds, and two opposing worldviews, warranting analysis from the perspective of linguistic pragmatics. one dimension of examining this dialogue is analyzing the discourse of each party through the lens of &presupposition&—a non-linguistic shared knowledge or assumption, which is an essential element in pragmatics for establishing any effective communication. various theorists have identified triggers of presupposition, among whom george yule is one of the most significant. given the importance and relevance of yule’s theory in discourse analysis—and considering that his presupposition theory is one of the most adaptable frameworks for dialogue—this research employs a descriptive-analytical method, supported by statistical data, to analyze presupposition techniques in the dialogue between prophet moses (as) and pharaoh. the study first elaborates on yule’s theory, then examines selected verses from surah al-a’raf, ash-shu’ara, ta-ha, and ghafir—which contain the dialogue between moses (as) and pharaoh—from this perspective. the findings indicate that in prophet moses’ (as) speech, existential presupposition (with a frequency of 59%) predominates over other types, demonstrating his emphasis on common knowledge with pharaoh. by articulating divine attributes and leveraging this common ground, moses (as) sought to establish the existence of the lord of the worlds. in contrast, pharaoh’s discourse exhibits a higher frequency of structural presupposition (39%), as he consistently attempted to delegitimize moses’ (as) message and undermine his character to neutralize the innate truth in his words.