از هشدار تا انقلاب؛ بررسی شعر کارگری شاعران چپ‌گرای مشهد 1320 تا 1325ش

کمیتۀ ایالتی حزب تودۀ خراسان یکی از شاخه‌های استانی حزب توده بود که هم‌راستا با کادر مرکزی، توجه به ادبیات را در دستور کار قرار داد. علاوه‌بر این تبعیت حزبی، حضور اهل فرهنگ و ادب خراسان در رده‌های تشکیلاتی آن سبب شد شعر به‌طور گسترده برای تشریح اهداف و آرمان‌های حزبی به کار رود. بخش مهمی از این اشعار نیز به اولویت‌های مهم حزب یعنی طبقۀ رنجبر و کارگر اختصاص یافت تا هم‌زمان، سهمی از بار تلاش‌های سیاسی- اجتماعی کمیتۀ ایالتی خراسان برای بهبود اوضاع این قشر را به دوش گیرد. تشریح شرایط سخت زندگی رنجبران، تهییج آن‌ها برای حرکت و احقاق حق و همراهی حزب توده با آنان در این راه، از محورهای شعر کارگری شاعران توده‌ای مشهد بود. اطلاعات مدنظر این پژوهش به روش کتابخانه‌ای گردآوری شده ‌است. در مرحلۀ توصیف، ابتدا محتوای اشعار شاعران توده‌ای مشهد گردآوری و دسته‌بندی شد و در مرحلۀ تحلیل، مضامین بازتاب‌یافته در اشعار در پیوند با گفتمان ایدئولوژیک حزب توده و زمینه‌های اجتماعی– سیاسی خراسان، ارزیابی و تفسیر قرار شد.

from warning to revolution; a study of the labor poetry of leftist poets of mashhad 1941 to 1946

the provincial committee of the tudeh party of khorasan was one of the provincial branches of the tudeh party, that, in line with the central cadre, put literature on its agenda. in addition to this party affiliation, the presence of khorasan cultural and literary figures in the party’s ranks meant that poetry was used extensively to explain the party’s goals and ideals. a significant portion of these poems were also dedicated to the party’s important priorities, namely the working class, in order to simultaneously contribute to the socio-political efforts of the khorasan provincial committee to improve the conditions of this group. describing the difficult living conditions of the workers, encouraging them to move and achieve their rights, and the tudeh party’s support for them on this path were among the themes of the labor poetry of the tudeh poets of mashhad. the information considered in this research was collected using a library method.