پشت درهای شورا: تحلیل کیفی تجارب زنان پس از ورود به شوراهای اسلامی شهر

شوراهای اسلامی شهر و روستا به‌عنوان مجالس محلی، فضایی تازه برای مشارکت سیاسی و اجتماعی زنان فراهم کرده‌اند، اما حضور آنان همچنان محدود و همراه با چالش‌های ساختاری است. این پژوهش به روش توصیف کیفی و انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 17 زن عضو شوراهای شهر استان اصفهان انجام گرفت که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده بودند. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل مضمون و با نرم‌افزار مکس‌کیودی‌ای به شناسایی چهار مضمون اصلی انجامید: 1. شورا به‌مثابۀ میدان چالش‌برانگیز؛ 2. مواجهه با فشارهای نهادی در کنار اتکای هم‌زمان به شبکه‌های حمایتی؛ 3. جهت‌یابی راهبردی از طریق سازگاری منفعلانه تا ایستادگی کنشگرانه؛ و 4. قراردادن زنان در کانون توجهات. یافته‌ها نشان می‌دهد ترکیب مردانۀ شوراها و هنجارهای ریشه‌دار جنسیتی، محیطی ایجاد می‌کند که در آن، زنان با فشارهای نقشی، تردید در شایستگی آنان، کلیشه‌های جنسیتی و حاشیه‌رانی در تصمیم‌گیری مواجه‌اند. این شرایط تعارض میان مسئولیت‌های خانوادگی–سازمانی و نیاز مداوم به اثبات توانمندی را تشدید می‌کند و استرس و فرسودگی نقش را افزایش می‌دهد. با وجود این محدودیت‌ها، زنان با استفاده از راهبردهایی مانند شبکه‌سازی، مذاکره، ایستادگی تدریجی و تمرکز بر نیازهای عملی زنان می‌کوشند فضای تصمیم‌گیری را دگرگون و حساسیت جنسیتی را در سیاست‌ها تقویت کنند. بااین‌حال، اثرگذاری این عاملیت همچنان در چارچوب‌های مردسالارانه محدود است و تقویت مشارکت موثر زنان نیازمند اصلاحات نهادی و افزایش حضور آنان در سطوح بالاتر حکمرانی محلی است.

behind the council doors: a qualitative analysis of women's post-election experiences in islamic city councils

local islamic councils, as the representative entities of urban and rural governance, have generated novel opportunities for women's political and social participation; however, their presence remains limited and constrained by structural barriers. this study employs semi-structured interviews with 17 women councilors in isfahan province who were selected through purposive sampling to explore and interpret their experiences after entering the councils. using thematic analysis supported by maxqda software, four main themes were identified: (1) the council as a chllanging field; (2) navigating institutional pressures while simultaneously relying on support networks; (3) strategic orientation along a continuum from passive adaptation to agentic resistance; and (4) positioning women at the center of attention. the findings reveal that the male-dominated composition of the councils and profoundly embedded gender norms create an institutional environment in which women encounter role pressures, doubts about their competence, gender stereotypes, and marginalization from decision-making processes. these dynamics intensifyexacerbate the conflicts between family and organizational responsibilities and amplify the ongoing demand to prove their capabilities, thereby increasing stress and role fatigue. despite these constraints, women engage in strategies such as networking, negotiation, incremental resistance, and prioritizing the practical requirements of women in their communities to reshape decision-making spaces and enhance gender sensitivity in local policies.however, the transformative impact of such agency remains limited within patriarchal institutional structures. strengthening women's effective participation ultimately requires institutional reforms and greater representation of women in higher levels of local governance.