آزمون بسندگی سنجش زبان پارسی (آسپا): طراحی و بررسی ساختار، پایایی، و روایی

گسترش آموزش زبان فارسی در موسسه‌ها و مراکز دانشگاهی مختلف در ایران و تقاضای فارسی آموزان خارج از ایران برای شرکت در این دوره ها به دلایل گوناگونی، دست‌اندرکاران امر را بر آن داشت تا شیوه واحدی را برای سنجش میزان دانش زبانی فارسی‌آموزان ارائه کنند. این امر سبب طراحی آزمون های سامفا و آمفا شد. در این راستا، مرکز زبان فارسی دانشگاه الزهرا هم بنا به اعلام نیازِ یکی از مراکز آموزش زبان فارسی، اقدام به طراحی یک آزمون بسندگی با نام آسپا نمود. مقاله حاضر، به بررسی زوایای مختلف این آزمون و میزان پایایی و روایی آن می پردازد. تعداد فارسی آموزان شرکت‌کننده در این مطالعه 41 نفر از دانشجویان دوره های آموزش زبان فارسی در شهر مشهد بودند. یافته‌های این آزمون نشان می دهد که بخش واژگان و دستور از سطح آسانی بیشتر و نوشتن از سطح سختی بالاتری در جامع آماری موردِ بررسی برخوردار است. لازم به گفتن است که برای سنجش پایایی این آزمون از روش آلفای کرونباخ و به منظور سنجش میزان روایی محتوایی آن از دیدگاه‌های 20 کارشناس آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان بهره گرفته شد. نتایج این بررسی نمایانگر آن است که این آزمون دارای پایایی و روایی محتوایی مناسبی است. بررسی شاخص روایی محتوایی این آزمون نشان می دهد که مهارت های دستور و نوشتن با کسب 90% دیدگاهِ مساعد کارشناسان، بالاترین میزان و در پرسش‌های مربوط به مهارت خواندن کمترین روایی محتوایی را دارد. بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت که آسپا به عنوان آزمون سنجش سطح بسندگی زبان فارسی از پایایی و روایی مطلوبی برخوردار است و می‌توان از آن برای سنجش مهارت های زبانی فارسی آموزان استفاده کرد.

Persian proficiency test: Designing and analyzing the structure, reliability, and validity

The expansion of Persian language teaching in various institutes and universities in Iran and the demand of Persian students outside Iran to participate in these courses for various reasons led the authorities to establish a method for measuring the proficiency level of Persian language learners. This resulted in the design of SAMFA and AMFA tests as the first Persian proficiency tests. To respond to the needs of one of the Persian language training centers, AlZahra University Persian Language Center designed a proficiency test called Aspa. This study examined the different dimensions and structure of this test and measured its reliability and validity. The research participants of this study were 41 learners, studying Persian language courses in Mashhad. After estimating its reliability using Cronbach’s alpha, 20 experts in the field of Teaching Persian to NonPersian Speakers were asked to examine the content validity of the test.