مطالعه تطبیقی عناصر فرمی قالی طرح هزارگل گورکانیان هند و ناظم قشقایی فارس در راستای روابط میان فرهنگی

هنر فرش، از عرصه‌های ظهور روابط میان‌فرهنگی در دورۀ صفوی و گورکانیان هند بوده است که طرح‌های هزارگل و ناظم، این روابط عمیق را به‌خوبی نشان می‌دهند. هدف پژوهش حاضر، شناخت و دستیابی به ویژگی‌های سبکی طرح هزارگل و ناظم در دو نمونۀ منتخب قالی‌های گورکانی و صفوی است که این مهم با شناسایی تفاوت‌ها و اشتراکات در عناصر فرمی (طرح، نقش، رنگ و ترکیب‌بندی) دو نمونۀ مربوط به دو پیکرۀ مطالعاتی صورت پذیرفته است. در راستای این هدف، این پرسش اصلی مطرح می‌شود که تاثیر روابط میان‌فرهنگی در ساحت دو طرح ناظم ایران و هزارگل هند چگونه به بیانی مشترک در زمینۀ تمهیدات فرمی انجامیده است. دو نمونۀ انتخابی این پژوهش به‌روش هدفمند نمونۀ‌ شاخص، انتخاب و به‌روش کیفی، تحلیل شده‌اند و داده‌های گردآوری‌شدۀ اسنادی این پژوهش به‌روش تطبیقی-تحلیلی از نوع مجزاسازی بررسی شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که گونه‌های مختلف روابط میان‌فرهنگی در شکل‌گیری تشابهات فرمی فرش‌های دو منطقه، تاثیرات قابل‌توجهی داشته است و درضمن ویژگی‌های سبکی خاص هر منطقه وجه تمایز و تفاوت نقوش و طرح‌های قالی‌های مورد مطالعه است. به‌کارگیری نقوش مشابه، استفاده از رنگ‌های روناسی در متن و سرمه‌ای در زمینۀ حاشیه، از وجوه بارز اشتراکات هستند. باوجود وجوه اشتراک، افتراقات چشمگیری نیز مانند ظرافت نقوش، تنوع رنگی و خطوط دورگیری دیده می‌شود؛ درنتیجه ویژگی‌های سبکی متفاوت، دو فرهنگ فرش‌بافی متفاوت را به‌وجود آورده است.

a comparative analysis of mughal empire hazargol of india and nazim qashqai of fars carpet designs: formal elements and cultural influences

the art of carpet weaving has been one of the factors in the emergence of intercultural relations between the safavid governments of iran and the gurkhani of india. for example, the designs of hazargol and nazem show these deep relationships well. the main purpose of the present study is to identify and achieve the stylistic features of hezar gol and nazem carpet designs. this study identifies the commonalities and differences in the form elements (design, pattern, color, and texture) of the two samples related in the two study bodies. to achieve the above goal, the question is: how have hazargol and nazem carpet designs influenced each other (in the intercultural relations) in terms of common discourse and stylistic features? the two selected samples of this research are: hazargol and nazem carpet designs that met the criteria for stylistic features. the commonalities feature of using similar motifs are the use of greenish-yellow colors in the texture and navy blue on the edge of the carpet. some of the differences are: the shape and size of the motifs, the variety of colors…