>
Fa   |   Ar   |   En
   بالندگی کیمیای اسلامی - ایرانی حسن بن زاهد در فضای مساعد علمی و فرهنگی هند  
   
نویسنده کاوسی رحیم علی ,کوهکن رضا
منبع مطالعات شبه قاره - 1404 - دوره : 17 - شماره : 48 - صفحه:231 -246
چکیده    حسن بن زاهد کرمانی، کیمیاگر، در سال 723 هجری، هم‌زمان با فرمانروایی ابوسعید بهادر ایلخانی در ایران، به هند مهاجرت کرد و در سایۀ حمایت سلطان محمد بن تغلق، آثار کیمیایی ارزشمندی را پدید آورد. در این مقاله، به‌منظور ارزیابی چندوچون تاثیر فضای علمی و فرهنگی هند بر اندیشه و آثار کرمانی، نخست به‌روش توصیفی-تحلیلی، به مقایسۀ کیمیاگری هندی و محتوای آثار حسن بن زاهد پرداخته شده و نشان داده می‌شود که وی از کیمیای هند تاثیر نپذیرفته است. ملاحظۀ فهرست منابع مورد استفادۀ وی که در قالب یک تذکره موجود است نیز همین نتیجه را تایید می‌کند. در ادامه، شواهدی از متن آثار حسن بن زاهد ارائه خواهد شد که نشان می‌دهد او صرفاً از فضای مساعد فرهنگی و اجتماعی هند و به‌طور خاص، حمایت سلطان محمد بن تغلق بهره‌مند شده؛ درحالی‌که معلومات کیمیاگری خود را، پیش‌تر در ایران آموخته بوده است. به این ترتیب، حسن بن زاهد و آثار کیمیاگری او را می‌توان ثمرۀ مراودات فرهنگی ایران و هند در ادوار گذشته به شمار آورد؛ حال‌آنکه محتوای علمی آثار او بی‌تاثیر از علم هندی بوده است.
کلیدواژه کیمیای اسلامی، کیمیای هندی، حسن بن زاهد کرمانی، محمد بن تغلق
آدرس پژوهشگاه مواد و انرژی, ایران, موسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفه, گروه ادیان و عرفان, ایران
پست الکترونیکی rezakouhkan@yahoo.com
 
   progression of islamic alchemy of hassan ibn zâhed in indian scientific and cultural atmosphere  
   
Authors kavousi-rahim ali ,kouhkan reza
Abstract    hassan ibn zâhed kermâni was an iranian alchemist who immigrated to india in the period of abu-sa'idbahâdor of mongolian ilkhânate court in iran, in 723 a.h. he was admitted to visit mohammad ibn tughluq, the second king of the tughluqs dynasty of india, and wrote three valuable books on alchemy, enjoying king`s support. in this paper, we have made a comparison between kermâni`s alchemical thought and indian alchemy. as the result of comparison and also with regard to kermâni`s reference index, we concluded that there is no trace from indian alchemy on kermâni`s texts.then we have presented some textual evidences, showing that the indian cultural atmosphere gave him a chance only to writing alchemical books, while he has been learned his alchemical knowledge from iran. as another result, kermâni and his works could be considered as an outcome of iran-india cultural relations in last eras, while his scientific context was no affected from indian science.
Keywords islamic alchemy ,indian alchemy ,hassan ibn zâhed kermâni ,mohammad ibn tughluq
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved