بررسی بازتاب فرهنگ هند و ایران در تزئینات لباس بانوان هند و بلوچ (مطالعه موردی: رودوزیهای هند و بنارسی‌دوزی‌های بلوچ)

ایران و هند دارای تاریخ و فرهنگی غنی در زمینۀ دوخت‌های سنتی هستند. این دو سرزمین در ادوار مختلف تاریخی با هم ارتباطاتی داشته و این موضوع باعث تاثیرپذیری آن‌ها از هم در هنرهای مختلف ازجمله گلدوزی شده است. شناسایی زری‌دوزی‌های هند و بنارسی‌دوزی‌های بلوچستان، دسته‌بندی نقوش، نحوۀ ترکیب‌بندی طرح‌ها، معرفی انواع تکنیک‌های دوخت و تاثیرپذیری فرهنگی این دو سرزمین در زمینۀ تزئینات پوشاک، از اهداف این پژوهش هستند. پژوهش به‌روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد تاریخی و تطبیقی درپی پاسخ به این پرسش‌هاست که برای تزئین لباس‌های تزئین‌شدۀ هند و بنارسی‌دوزی‌های بلوچستان از چه تکنیک‌هایی استفاده شده است؟ ترکیب‌بندی نقوش در این رودوزی‌ها به چه صورت است؟ بین نقوش تزئینی کارشده روی این لباس‌ها چه اشتراکات و افتراقاتی موجود است؟ همچنین اطلاعات پژوهش به‌صورت کتابخانه‌ای و میدانی جمع‌آوری شده است. جامعۀ آماری این پژوهش شامل 8 نمونه از لباس‌های بانوان بلوچ و هند با رودوزی‌های لاکنو، دهلی، بنارس، گجرات هند، چابهار و کراچی بلوچستان است. نتایج نشانگر آن است که در این دو سرزمین، اشتراکات بسیاری در نقوش، تکنیک‌های دوخت، نحوۀ نقش‌پردازی و اجرای نقوش و همچنین مواد اولیه برای تزئین لباس بانوان وجود دارد. نقوش در هند در اکثر موارد دارای فلسفه و مفهوم اجتماعی، تاریخی، اعتقادی و اسطوره‌ای است؛ درحالی‌که در پوشاک بلوچستان، تزئینات فقط جنبۀ زیبایی داشته و مفهوم خاصی را حمل نمی‌کنند. نقوش هندسی و گیاهی، بالاترین کاربرد را در بلوچستان داشته؛ اما در هند علاوه‌بر آن، نقوش حیوانی و انسانی هم رایج است.

investigating the reflection of indian and iranian culture in the decoration of indian and baloch women's clothing (case study: indian embroidery and banarasidoozi of baloch)

iran and india have a rich history and culture in terms of traditional sewing, these two lands had connections in different historical periods and this has caused the influence of these two lands in different arts, including embroidery. identification of zardoozi of india and banarasidoozi of balochistan, classification of motifs, how to combine designs, introduction of various sewing techniques and cultural influence of these two lands in the field of clothing decoration are among the goals of this research, which is based on a descriptive-analytical method and with a historical and comparative approach looking for answers to: what techniques have been used to decorate indian decorated clothes and banarasidoozi of balochistan? what is the composition of motifs in these embroidery? what are the commonalities and differences between the decorative motifs worked on these clothes? information has been collected in library and field. the statistical community includes 8 samples of baloch and indian women's dresses with embroidery from lucknow, delhi, varanasi, gujarat, chabahar and karachi. the results show that; there are high commonalities in terms of motifs, sewing techniques, creating and executing motifs, as well as raw materials for decorating women's clothe. patterns in india in most cases have social, historical, religious and mythological philosophy and meaning, while in balochistan’s clothing, the decorations have only a beauty aspect and do not carry a special meaning. geometric and plant motifs are the most used in balochistan, while in india, animal and human motifs are also common.