اثر کیفیت سرمایۀ انسانی بر سطح نگهداشت وجه نقد: نقش میانجی هزینه‌های نمایندگی

مولفه‌های متعددی بر سطح نگهداشت وجه نقد شرکت‌ها تاثیر دارند. این پژوهش اثر کیفیت سرمایۀ انسانی را بر سطح نگهداشت وجه نقد بررسی کرده و نقش میانجی هزینه‌های نمایندگی را بر این رابطه تحلیل نموده است. برای این منظور، از مشاهدات 2070 سال - شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازۀ زمانی 1402-1388 که در قالب پنل نامتوازن تنظیم شده‌اند، استفاده گردیده است. مدل‌های رگرسیونی پژوهش با کنترل اثرات ثابت سال‌ها و صنایع و نیز بدون کنترل این اثرات و با به کارگیری برآوردگر حداقل مربعات تعمیم‌یافته، برازش شده‌اند و برای کنترل اثر ناهمسانی واریانس و همبستگی خطاها، تصحیح خوشه‌ای در سطح شرکت‌ها به کار رفته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که کیفیت سرمایۀ انسانی اثر مثبت (منفی) و معناداری بر سطح نگهداشت وجه نقد (هزینه‌های نمایندگی) شرکت‌ها دارد و با افزایش در هزینه‌های نمایندگی، سطح نگهداشت وجه نقد شرکت‌ها کاهش می‌یابد. افزون بر آن، نتایج نشان می‌دهد که در رابطۀ بین کیفیت سرمایۀ انسانی و سطح نگهداشت وجه نقد، هزینه‌های نمایندگی نقش میانجی را ایفا نموده و کیفیت سرمایۀ انسانی بین 5 تا 8 درصد از اثر خود بر سطح نگهداشت وجه نقد را از طریق هزینه‌های نمایندگی مابقی اثر را به‌صورت مستقیم، انتقال می‌دهد. نتایج نشان می‌دهد که یافته‌های پژوهش نسبت به استفاده از معیارهای جایگزین برای سنجش نسبت نگهداشت وجه نقد و هزینه‌های نمایندگی، حساس نیست.

the effect of human capital quality on the level of cash holdings: the mediating role of agency costs

various factors influence the level of cash holdings in companies. this research examines the impact of human capital quality on cash holdings and analyzes the mediating role of agency costs in this relationship. for this purpose, data from 2070 firm-year observations of companies listed on the tehran stock exchange during the period 2009-2023, organized as an unbalanced panel, were used. the research's regression models, controlling for years and industries fixed effects, as well as without these controls, were estimated using the generalized least squares (gls) estimator. clustered standard errors at the firm level were applied to control for heteroscedasticity and correlation. the results indicate that human capital quality has a significant positive (negative) effect on the level of cash holdings (agency costs) in companies, and as agency costs increase, the level of cash holdings decreases. additionally, the findings show that agency costs mediate the relationship between human capital quality and cash holdings, with human capital quality transferring between 5% to 8% of its effect on cash holdings through agency costs and the remaining effect directly. the results indicate that the research findings are robust to the use of alternative measures for cash holdings and agency costs.