بررسی واکنش بازدهی بانک‌ها به بخشنامه‌ها و مقررات ارزی بانک مرکزی در فرآیند تسعیر ارز

بانک‌ها به دلیل تنوع فعالیت‌هایشان به تغییرات نرخ ارز حساس‌اند. این پژوهش با رویکردی نوآورانه، واکنش بازدهی سهام بانک‌ها به بخشنامه‌ها و مقررات ارزی بانک مرکزی در فرآیند تسعیر ارز را بررسی می‌کند. اگرچه مطالعاتی درباره اثر نوسانات نرخ ارز بر عملکرد مالی بانک‌ها انجام شده، اما تاثیر مستقیم بخشنامه‌های ارزی بر بازده سهام آن‌ها تاکنون بررسی نشده است. این پژوهش با هدف رفع این خلا، به تحلیل این تاثیر می‌پردازد. جامعه آماری شامل بانک‌های پذیرفته‌شده در بورس و فرابورس تهران است که بین سال‌های 1393 تا 1402 فعال بوده‌اند. نمونه شامل 16 بانک بورسی و فرابورسی است. بخشنامه‌های ارزی بانک مرکزی درباره تسعیر دارایی‌ها و بدهی‌های پولی استخراج و با روش رویدادپژوهی بررسی شدند. بازده غیرعادی سهام این بانک‌ها طی بازه 15 روز قبل و بعد از ابلاغ هر بخشنامه محاسبه شد؛ نتایج نشان داد ابلاغ این بخشنامه‌ها، چه منجر به بسته شدن نماد شده باشد و چه نه باعث کاهش معنادار بازده غیرعادی سهام بانک‌ها شده است. به‌ویژه در بانک‌هایی با دارایی ارزی بالا، کاهش بازدهی محسوس‌تر و از نظر آماری معنادار بوده است. این یافته‌ها نشان می‌دهد سیاست‌های ارزی بانک مرکزی می‌توانند بر انتظارات بازار و عملکرد سهام بانک‌ها تاثیرگذار باشند. لذا توصیه می‌شود در تدوین بخشنامه‌ها، آثار احتمالی آن‌ها بر بازار سرمایه لحاظ شود. همچنین بانک‌ها باید با افزایش شفافیت و مدیریت ریسک مقررات ارزی، از افت بازده سهام جلوگیری کنند.

examining the reaction of bank returns to the central bank's foreign exchange directives and regulations in the currency conversion process

banks are inherently sensitive to exchange rate fluctuations due to the diverse nature of their operations. this study adopts a novel approach to examine how iranian bank stocks respond to currency-related directives issued by the central bank of iran (cbi), specifically regarding the translation of foreign exchange items. while prior research has addressed the impact of exchange rate volatility on banks' financial performance, the direct effect of regulatory circulars on stock returns remains largely unexplored. this study bridges that gap by analyzing abnormal returns for 16 publicly listed banks on the tehran stock exchange over the period 2014–2023. employing an event study methodology, abnormal returns were calculated within a 15-day window before and after each cbi circular. the results indicate that these circulars—regardless of whether they triggered trading suspensions—led to a statistically significant decline in abnormal returns. the effect was more pronounced in banks with higher levels of foreign currency assets, suggesting heightened sensitivity to regulatory interventions. these findings imply that the cbi's currency-related policies influence market expectations and the stock performance of banks. therefore, it is recommended that regulatory authorities consider the capital market implications of such measures. additionally, banks should enhance financial transparency and implement robust risk management strategies to sustain investor confidence.