پیش‌بینی سودآوری بانک‌های ایران

سود به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های اندازه‌گیری عملکرد واحد اقتصادی، از مباحث مهم حسابداری است که با توجه به محیط رقابتی شدید و اهمیت تصمیم‌گیری سریع و مناسب مدیران جایگاه والایی نیز پیدا کرده است؛ بنابراین تجزیه و تحلیل شاخص مزبور، عوامل موثر بر آن و پیش‌بینی سودآوری بسیار حائز اهمیت است. بانک‌ها به‌عنوان بنگاه‌های اقتصادی به دنبال کسب سود می‌باشند که در ضمن این کار می‌توانند نقش مهمی را در جهت رشد و توسعه کشور ایفا کنند. سودآوری بانک‌ها تحت تاثیر متغیرهای درونی و محیطی می‌باشد. در همین راستا، در پژوهش حاضر تعداد 30 بانک در بازه زمانی 1393 تا 1402 با مبنا قرار دادن اطلاعات بنیادی صورت‌های مالی بانک‌ها؛ اثر 22 متغیر برگرفته از مدل کملز (1979) بردیت پیش‌بینی سودآوری بانک‌ها موردبررسی قرار گرفت. از تکنیک درخت تصمیم c5 جهت تعیین متغیرهای معنادار در پیش‌بینی سودآوری به علت سهولت بالا در فهم مدل، استفاده شد. در نهایت پس از تعیین متغیرهای موثر و مشخص شدن 9 متغیر، دقت پیش‌بینی‌ها نیز با استفاده از این تکنیک اندازه‌گیری شد. نتایج پژوهش بیانگر آن بود که مدل پیش‌بینی سودآوری بانک‌ها با در نظر گرفتن متغیرهای معنادار و با استفاده از الگوریتم درخت تصمیم c5 دقتی برابر 93.54% را دارا می‌باشد. با توجه به شرایط حاد تورم اقتصاد ایران و بالا بودن انتظارات تورمی، مدیریت بانک‌ها در افزایش سود مورد انتظار خود پیش‌دستی نموده و نرخ سود خود را متناسب با تورم پیش‌بینی‌ شده تعدیل می‌نمایند و این مورد منجر به تاثیر مثبت بر سودآوری بانک‌ها می‌گردد.

predicting the profitability of iranian banks

profit, as one of the most important indicators for measuring the performance of an economic unit, is one of the important accounting topics, which has gained a high position due to the fierce competition environment and the importance of quick and appropriate decision-making by managers. therefore, it is very important to analyze the mentioned index, its influencing factors and predict profitability. banks, as economic enterprises, seek to earn profit, and at the same time, they can play an important role in the growth and development of the country. the profitability of banks is influenced by internal and environmental variables. internal factors are under the control of the bank's management and reflect differences in the bank's management policies, resource allocation, asset portfolio management, and capital adequacy. in this regard, in the present research, the number of 30 banks for the period from 2012 to 2014 based on the basic information of the banks' financial statements; the effect of 22 variables (taken from kamels model (1979)) in predicting the profitability of banks was examined. c5 decision tree technique was used to determine significant variables in predicting profitability due to the high ease of understanding the model. finally, after determining the effective variables and identifying 9 variables, the accuracy of predictions was also measured using this technique. the results of the research indicated that the bank profitability prediction model, considering significant variables, and using the c5 decision tree algorithm, has an accuracy of 93.54%. considering the acute conditions of inflation in iran's economy and the high inflation expectations, the management of the banks take the initiative in increasing their expected profit and adjust their interest rate according to the expected inflation, and this leads to a positive effect on the banks' profitability.