مقایسۀ تطبیقی نظام تامین اجتماعی کشورهای منتخب و ایران؛ درس‌آموزه‌هایی برای سیاست‌گذاری

تشریح صحیح و دقیق نظام مستمری یک کشور و بررسی مقایسه‌ای آن با نظام‌های بازنشستگی جهان بخش‌های مهمی از تحلیل سیاستی و طراحی اصلاحات هستند. اگرچه کشورها به لحاظ اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی تفاوت‌های قابل‌توجهی با هم دارند و امکان پیشنهاد الگویی واحد برای نظام‌های بازنشستگی تمام کشورها وجود ندارد، از رهگذر مرور تجارب آزموده‌شدة کشورهای جهان می‌توان درس‌های عینی و عملی برای هر کشور استحصال کرد. در این راستا، در این مقاله با هدف استخراج توصیه‌های سیاستی برای ایران، تجربۀ شش کشور شامل کشورهای دارای مشابهت اقتصادی‌ با ایران (ترکیه، روسیه و هند)، و کشورهای دارای نظام‌های تامین اجتماعی موفق (هلند، انگلیس و آلمان) بررسی شده است. بدین‌ منظور، بر اساس مهم‌ترین اسناد و اطلاعات منتشرشده، کشورهای منتخب در هفت محور کلیدی شامل متغیرهای اقتصادی و بازار کار، متغیرهای جمعیت‌شناختی، نظام حمایت اجتماعی، رتبۀ جهانی نظام بازنشستگی، ویژگی‌ها و پارامترهای برنامه‌های بیمۀ بازنشستگی عمومی، سخاوتمندی برنامه‌های بازنشستگی و اصلاحات در نظام بازنشستگی بررسی و مقایسه شدند. یافته‌های این پژوهش نشان داد که نظام بازنشستگی کشور از وضعیت مطلوب فاصلۀ قابل‌ توجهی دارد و ازاین‌رو نیازمند اصلاحات ضروری است. بر این اساس، در مقاله توصیه‌هایی در سه حوزۀ سیاست‌گذاری فضای کلان، نظام حمایت اجتماعی، و صندوق‌های بازنشستگی ارائه شده است.

a comparative analysis of the social security system of selected countries and iran; lessons for policy-making

a proper and accurate analysis of a country's pension system and its comparative examination with other countries' are important components of policy analysis and reform design. although countries have significant economic, social, cultural, and political differences, and it is not possible to propose a unified model for all countries' pension systems, valuable practical lessons can be learned from reviewing the experiences of countries around the world. in this regard, this study aims to extract policy recommendations for iran by examining the experiences of six countries, including countries with economic similarities to iran (turkey, russia, and india) and countries with successful social security systems (netherlands, uk, and germany). for this purpose, based on the most important published documents and information, selected countries were analyzed and compared in seven key areas, including their economic and labor market variables, demographic variables, social protection systems, global ranking of pension systems, characteristics and parameters of public pension schemes, generosity of pension programs, and reforms in the pension system. the findings of this research showed that iran's pension system is much far from the ideal situation and therefore needs some essential reforms. based on this, the article provides recommendations in three areas of policies regarding the macro environment, social protection system, and pension funds.