شناخت علل، ماهیت و پیامدهای پدیده سیاه‌ چاله سیاست‌زدگی؛ بررسی تجربه‌ی‌ زیسته مدیران آموزش ‌و پرورش با راهبرد پدیدارشناسی

هدف ‌از انجام پژوهش حاضر، مفهوم‌ سازی پیرامون چیستی و جوهره سیاه‌چاله سیاست‌زدگی در وزارت آموزش‌وپرورش است. روش پژوهش حاضر، کیفی و راهبرد مورد‌‌استفاده، راهبرد پدیدارشناسی است. در این پژوهش از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته برای گردآوری داده‌ها استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق تمامی خبرگان آشنا به موضوع تحقیق بودند و برای انتخاب مصاحبه‌شوندگان از نمونه‌گیری هدفمند استفاده شد. بدین منظور با 17 نفر از خبرگان و مدیران آموزش‌وپرورش مصاحبه‌صورت گرفت که دو مصاحبه به علت نامرتبط‌بودن کنار گذاشته ‌شدند. برای تعیین حجم نمونه از شاخص اشباع داده‌ها استفاده شد. کدگذاری داده‌ها با روش تحلیل مضمون انجام شد و بدین منظور از نرم‌افزار maxqda نسخه 2020 بهره‌برداری شده است. پس از اجرای مصاحبه‌ها و مکتوب کردن آن‌ها هشت مولفه در سه بعد اصلی (ماهیت، علل و پیامدها) شناسایی شدند. یافته‌های تحقیق نشان‌ داد پدیده سیاه‌چاله سیاست‌زدگی در وزارت آموزش‌وپرورش شامل ماهیتی مدیریتی، ایدئولوژیک و سیاسی است. این پدیده شامل 1- سیاست‌زدگی مدیریت منابع انسانی در فرآیند انتصاب، ارتقاء و حقوق و مزایا، 2- نفوذ بیش‌ازحد مباحث ایدئولوژیک در اهداف و محتواهای آموزشی و 3- مداخلات سیاسی در ساختار و برنامه‌های اداری و آموزشی و عزل و نصب‌ها بود؛ عوامل ایجاد پدیده حاوی 1- عوامل سازمانی شامل ویژگی‌های فردی، همسوئی ساختاری و گستردگی سازمانی و 2- عوامل زمینه‌ای شامل عدم پایبندی به قوانین و تمایلات نامطلوب فرهنگی و پیامدهای پدیده شامل 1- پیامدهای فردی شامل آموزشی و تربیتی، 2- پیامدهای سازمانی شامل ضعف در برنامه‌ریزی و اجرا، فقدان شایسته‌سالاری و وجود کوتوله‌پروری، عدم ثبات سازمانی و بهره‌وری پایین نیروی انسانی و 3- پیامدهای محیطی مانند پیامدهای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی بود.

recognizing the nature, causes, and consequences of the phenomenon of politicization black hole: investigating the lived experience of education managers using phenomenology strategy

despite the importance of the organizational black hole as a phenomenon that prevents the organization from achieving its goals, the conceptual scope of this research area is still vague and unclear. the current research aims to explain the organizational black hole concept and to identify its consequences in the ministry of education and training. conceptualizing the organizational black hole by investigating the individuals’ lived experiences, this research has improved the understanding and perception of this relatively unknown phenomenon. 2- theoretical frameworkprevious research in the literature has sporadically investigated the components of the organizational black hole and yet not presented a comprehensive model for its affecting factors in the administrative system. this shows the lack of consensus on this phenomenon’s nature, causes, and consequences. therefore, studies should take action to create conceptual and practical unity of this phenomenon to help comprehensively understand it. moreover, it is necessary to make a precise demarcation between the organizational black hole and the other related issues, as the total of organizational bottlenecks and inadequacies does not represent it. accordingly, while defining the organizational black hole and identifying its causes and consequences; this research differentiates it from other problems and challenges. 3- methodologythe approach of this research is qualitative and the strategy used is phenomenology. to gather data, the present study conducted semi-structured interviews with 17 experts and managers (from all management levels, including the provincial general managers and deputies, district managers and deputies, and school principals) in departments and organizations of the ministry of education and training, with two interviews discarded. since these people were known to the researcher, purposeful sampling was used to select the interviewees. the theoretical saturation index was used to determine the sample size. although the researchers found, after 11 interviews, that the obtained data was being repeated, they continued to 6 additional interviews to ensure data saturation. the gathered data was analyzed using the thematic analysis method.