میزان انطباق جهت استقرار و جهت‌گیری ساختمان‌های آموزشی قدیم و جدید شهر دزفول با شرایط اقلیمی بر اساس قانون کسینوس‌ها

هدف این پژوهش شناسایی میزان انطباق جهت استقرار و جهت‌گیری ساختمان‌های آموزشی قدیم و جدید شهر دزفول با شرایط اقلیمی به‌منظور استفاده حداکثری از توانمندی‌های اقلیمی در دوره فعالیت مدارس و کاهش استفاده از تجهیزات گرمایشی و سرمایشی می‌باشد. برای استخراج مناسب‌ترین الگوی استقرار مدارس متناسب با شرایط اقلیمی، از روش قانون کسینوس‌ها و نرم‌افزار q basic استفاده‌شده است. ابتدا میزان انرژی تابشی دریافتی بر روی سطوح قائم به‌صورت نظری و واقعی برای جهات 24 گانه جغرافیایی بر اساس داده‌های اقلیمی ایستگاه هواشناسی دزفول در بازه زمانی (1986-2019) میلادی محاسبه‌شده، سپس مناسب‌ترین جهت و سایر جهات مطلوب استخراج و معرفی گردید و در نهایت ساختمان‌های آموزشی موردبررسی میدانی قرار گرفت که با انتخاب 15 نمونه از مدارس قدیم، جدید و بازسازی‌شده، جهت‌گیری کلی ساختمان‌ها با الگوی استخراج‌شده از قانون کسینوس‌ها مقایسه گردید. بر اساس نتایج حاصل از قانون کسینوس‌ها و با در نظر گرفتن شرایط اقلیمی شهر دزفول، چه در ساختمان‌های دوطرفه و چه در ساختمان‌های چهار طرفه جهت جنوبی مناسب‌ترین جهت برای استقرار دیوارها و بازشوها می‌باشد. مقایسه جهت‌گیری این مدارس با الگوی مناسب حاصل از تحقیق نشان می‌دهد که در تعدادی از نمونه‌های قدیمی و در تعدادی از نمونه‌های تازه تاسیس الگوی مناسب رعایت شده است. البته در تعدادی از نمونه‌ها نیز بازشوها در تمام جهات جغرافیایی احداث‌شده است اما در مجموع میزان سازگاری با الگوی مطلوب در مدارس جدید بیشتر از مدارس قدیمی بوده است.

the degree of adaptation for the establishment and orientation of the old and new educational buildings of dezful city with the climatic conditions based on the law of cosines

this study aimed to identify the degree of adaptation for the establishment and orientation of old and new educational buildings in dezful city with the climatic conditions to use the climatic capabilities during school activities and reduce the use of heating and cooling equipment. the law of cosines method and q basic software were used to extract the most appropriate pattern of establishing schools based on the climatic conditions. first, the amount of radiant energy received on vertical surfaces was theoretically and realistically calculated for 24 geographical directions based on the climate data of dezful weather station in the period (1986-2019). subsequently, the most appropriate direction and other preferred routes were identified and presented, culminating in an examination of the educational buildings in the field. fifteen examples from old, new, and refurbished schools were selected to compare the general orientation of the buildings with the pattern derived from the law of cosines. based on the results of kisnos law and considering the climatic conditions of dezful city, both in two-sided buildings, and in four-sided buildings, the south direction is the most suitable direction for the installation of walls and openings. when the orientation of these schools is compared to the proper model derived from the study, it becomes clear that the appropriate model has been seen in both new and ancient cases. of course, openings were built in all geographical directions, as shown in several examples. however, the compatibility with the desired pattern in new schools is generally higher than in old schools.