تبیین ژئواکونومیک جاده ابریشم و تاثیر آن بر قدرت منطقه‌ای ایران

از نظر پتانسیل‌های ژئواکونومیکی جاده ابریشم از وضعیت ممتازی در میان کشورهای حوزه‌های مختلف نظیر جنوب شرق آسیا، آسیای مرکزی، شبه‌قاره هند و غرب آسیا برخوردار است. ایران یکی از کشورهای واقع در مسیر این جاده است. وجود منابع غنی انرژی و معدنی از جمله اهم جذابیت‌های اقتصادی ایران به شمار می‌آیند و افزون بر آن ایران از نظر جغرافیایی نیز در یکی از منحصربه‌فردترین موقعیت‌های ژئواکونومیکی جهان واقع‌شده است. امّا در طی دهه‌های اخیر به دلیل ضعف مدیریت سیاسی فضا و به‌ویژه مشکلات بین‌المللی، استفاده از کریدورها برای تبدیل پتانسیل‌های گفته‌شده به قدرت منطقه‌ای صورت نگرفته است. در این زمینه پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و پیمایشی نقش ژئواکونومیک جاده ابریشم و تاثیر آن بر قدرت منطقه‌ای ایران را مورد مطالعه قرار داده است. جامعه آماری را کلیه کارشناسان حوزه جغرافیای سیاسی تشکیل می‌دهند که حجم نمونه آن تعداد 35 نفر تعیین گردید. تحلیل یافته‌ها نیز بر اساس مدل‌های اقتصادی مشابهت و کسینوس و نرم‌افزار spss استفاده گردید. نتایج نشان داد توسعه جاده ابریشم افزون بر ارتقاء جایگاه ایران از بعد اقتصادی، تجاری، سیاسی و نظامی، می‌تواند برد دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران را نیز فراخ‌تر نماید. توسعه جاده ابریشم بیش از همه می‌تواند منافع ژئواکونومیک ایران را در میان کشورهای آسیای مرکزی، خزر و شبه قارّه هند تامین نماید و همچنین می‌تواند افزایش صادرات نفت و انرژی و همچنین افزایش همکاری‌ها و وابستگی‌های کشورهای آسیای مرکزی به‌خصوص چین را به همراه داشته باشد.

geoeconomic explanation of silk road and its effect on iran’s regional power

in terms of geo-economic potentials, the silk road has a privileged status among countries in different areas such as southeast asia, central asia, the indian subcontinent, and west asia. iran is one of the countries located on this road. rich energy and mineral resources are among iran's most important economic attractions. in addition, iran is geographically located in one of the most unique geo-economic positions in the world. however, in recent decades, due to the weakness of the political management of space and especially international problems, the corridors have not been used to transform the said potential into regional power. in this context, the current research has studied the geo-economic role of the silk road and its impact on iran's regional power with a descriptive-analytical and survey method. the statistical population consists of all experts in the field of political geography, whose sample size was determined to be 35 people. the analysis of the findings was based on the similarity of cosine economic models, and spss software was used. the results showed that developing the silk road, in addition to improving iran's position in economic, commercial, political, and military terms, could also widen the range of economic diplomacy in the islamic republic of iran. the silk road development can provide iran's geo-economic interests among the countries of central asia, the caspian, and the indian subcontinent. it can also increase the export of oil and energy, as well as increase the cooperation and dependencies of central asian countries, especially china.