عوامل موثر بر امنیت غذایی خانوارهای کشاورزان در واحدهای بهره‌برداری کوچک‌مقیاس استان همدان با تاکید بر تاثیر تاب‌آوری

با توجه به روند رشد جمعیت در اکثر جوامع، از جمله ایران، تقاضا برای مواد غذایی در حال افزایش است. تامین امنیت غذایی در چنین شرایطی مستلزم بهبود زنجیره تامین غذا از مزرعه تا سفره است. در سال‌های اخیر، پدیده تغییرات اقلیمی، سامانه‌های تولید غذا را با چالش‌هایی مانند خشک‌سالی مواجه کرده است. یکی از راهکارهای سازگاری با این تغییرات، بهبود تاب‌آوری واحدهای بهره‌برداری کشاورزی است که می‌تواند به بهبود امنیت غذایی خانوارهای کشاورزی و سایر بخش‌های جامعه منجر شود. این مطالعه با هدف بررسی عوامل موثر بر امنیت غذایی خانوارهای کشاورزان در واحدهای بهره‌برداری کوچک‌مقیاس (زیر 10 هکتار) استان همدان و با تاکید بر بررسی تاثیر تاب‌آوری انجام شد. جامعه آماری شامل 300 خانوار کشاورز بود که با استفاده از فرمول کوکران محاسبه و به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای در دو مرحله انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌های محقق ساخته جمع‌آوری و اعتبار ابزار تحقیق توسط اعضای هیئت‌علمی گروه مدیریت و توسعه کشاورزی دانشگاه تهران و تعدادی از متخصصان کشاورزی تایید شد. پایایی ابزار نیز با ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی بررسی گردید. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزارهای smart pls3 و spsswin25 نشان داد که امنیت غذایی بیشترین تاثیر را از مشارکت اجتماعی، استفاده از فناوری‌های جدید و تاب‌آوری واحدهای بهره‌برداری پذیرفته است. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود از روش‌های زراعی-اکولوژیکی مانند کشت مخلوط و مالچ پاشی برای افزایش تاب‌آوری و تقویت امنیت غذایی استفاده شود. همچنین، سازمان‌های مرتبط با تشویق به تشکیل گروه‌های همکاری و افزایش مشارکت اجتماعی، می‌توانند به بهبود توانمندی‌های اجتماعی و امنیت غذایی خانوارها کمک کنند.

factors affecting the food security of farmers’ households in small-scale farming units of hamedan province with an emphasis on the effect of resilience

in various societies, including iran, the increasing demand for food due to current population growth trends necessitates improvements in the food supply chain, starting at the farm level. recent challenges, such as drought in food production systems linked to climate change, emphasize the need to enhance the resilience of farming units. this enhancement holds the promise of fortifying food security for farming households and brings advantages to other sectors within the society or contributes to national food security. maintaining the hypothetical connection between the resilience of small farms and the food security of their households, this study aimed to investigate the factors influencing the food security of small-scale farming households in hamedan province, placing a particular emphasis on the role of resilience. the research targeted active farmer households operating on small-scale farming units (below 10 hectares), with a sample size of 300 individuals determined using cochran's formula. cluster sampling was employed in two stages, and farmers were surveyed through researcher-designed questionnaires. the validity of the main research tool was confirmed by a panel of agricultural development experts and faculty members from tehran university. reliability was established using cronbach's alpha coefficient and composite reliability. data analysis was conducted using smart pls3 and spsswin25 software, revealing that food security was most significantly impacted by social participation, use of new technologies, and resilience of farming units. based on these findings, adopting agroecological methods such as mixed farming, mulching, and socio-economic empowerment of farming families are recommended to enhance resilience and fortify food security