|
|
مدلسازی و پیشبینی روند گسترش و توسعه فیزیکی شهر بجنورد
|
|
|
|
|
نویسنده
|
صداقتی عاطفه ,مداحی علی ,طالب خواه حمید
|
منبع
|
پژوهش هاي جغرافياي انساني - 1401 - دوره : 54 - شماره : 4 - صفحه:1563 -1585
|
چکیده
|
شهر بجنورد، در پی انتخاب بهعنوان مرکز سیاسی-اداری استان خراسان شمالی در سال 1384، با رشد دوچندان جمعیت و تحولات جمعیتی مواجه شد. تمرکز مراکز اداری، نظامی، سیاحتی، فرهنگی و آموزشی در کنار مهاجرت بیرویه روستائیان به شهر، شهر را با نیازهای جدید توسعه شهری مواجه ساخت. گسترش فیزیکی شهر بیشازپیش، تبدیل زمینهای کشاورزی به شهری و ساختوساز بیرویه، یکی از مسائل اصلی پیشروی شهر است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش اتوماتای سلولی توسط شبکههای عصبی مصنوعی پرسپترون و دادههای سنجشازدور، انجامشده است. تصاویر ماهوارهای مربوط به سالهای 2011 و 2021 دشت بجنورد، مبنای بررسی قرار گرفت و بهمنظور بهطورکلی الگوهای فضایی-زمانی کاربری زمین، از دادههای آرشیو سنجشازدور، استفاده شد. در راستای اهداف تحقیق، تصاویر مولتی اسپکتورال لندست 7 و لندست 8 در ارتباط با شهر بجنورد (path 161, row 034) دانلود شده است. باهدف افزایش اعتبار نتایج، نقشههای خروجی با نقشههای گوگل ارث، تطبیق داده شد. همچنین در طبقهبندی سال 2011 دقت کلی 86 و ضریب کاپا 81 و در سال 2021، دقت کلی 88 و ضریب کاپا 85 به دست آمد. یافتههای اصلی شامل محاسبه و برآورد تغییرات کاربری زمین و سهم هر کاربری در سالهای مبنای این تحقیق، مدلسازی و پیشبینی تغییرات کاربری زمینبرای سال 2031 بر اساس ترسیم نقشه پتانسیل انتقال برای کاربریها و تشکیل زنجیره مارکوف در کنار هشت عامل تاثیرگذار شیب، ارتفاع، فاصله از گسل، زمینهای کشاورزی، راههای اصلی، شبکه برق اصلی، مناطق ساختهشده و قیمت زمین، است. نتایج نوشتار، تاییدکننده افزایش مناطق ساختهشده و کاربریهای شهری و کاهش کاربری کشاورزی و مرتع در افق پیشبینی گسترش شهر بجنورد در سال 2031 است. بعلاوه به لحاظ ساختار فضایی، رشد مناطق ساختهشده عمدتاً در سه جبهه بجنورد-اسفراین، بجنورد-مشهد و بجنورد-آشخانه قابلمشاهده است. بدین ترتیب، انتظار میرود با شناسایی روند گسترش و توسعه فیزیکی شهر بجنورد، بتوان در مدیریت و برنامهریزی این فرآیند، تاثیرگذار واقع شد.
|
کلیدواژه
|
تغییر کاربری زمین، شبکه عصبی مصنوعی، زنجیره مارکوف، مدلسازی، بجنورد
|
آدرس
|
دانشگاه بجنورد, دانشکده هنر, گروه شهرسازی, ایران, دانشگاه شهید بهشتی, ایران, دانشگاه شهید بهشتی, ایران
|
پست الکترونیکی
|
talebkhah_hamid1371@yahoo.com
|
|
|
|
|
|
|
|
|
modeling and forecasting the process of physical expansion and development of bojnord city
|
|
|
Authors
|
sedaghati atefeh ,madahi ali ,talebkhah hamid
|
Abstract
|
introduction: one of the most important problems of the urban network in iran is the rapid expansion of cities and, consequently, the uneven development and growth of cities, which has occurred for various reasons, including increasing population and irregular migration. the first consequence of urban sprawl is land use change. the city of bojnord, after being selected as the political-administrative center of north khorasan province in 2005, faced a double population growth and demographic changes. the concentration of administrative, military, tourist, cultural and educational centers, along with the uncontrolled migration of villagers to the city, confronted the city with new urban development needs. the physical expansion of the city more than ever, the conversion of agricultural land into a city and the uncontrolled construction, is one of the main issues facing the city. in this regard, the use of cellular automation, as a technique with features such as simplicity, transparency and strong potential to simulate spatial dynamics, has caused more and more attention in modeling the spatial information system and urban affairs. methodology:the present study was performed by descriptive-analytical method and using cellular automation method by perceptron artificial neural networks and remote sensing data. thus, satellite images related to the years 2011 and 2021 of bojnord plain were the basis of the study and in order to image the spatial-temporal patterns of land use, the data of the remote sensing archive were used. research data from satellite images related to 2011 and 2021 (a period of ten years) as well as topographic maps of the plain and the city of bojnord along with some spatial data of the region including land price, distance from land uses, distance from fault, slope, height, distance from the road and distance from the built areas are provided. the source and organization of this data is also related to the surveying organization, google earth and the surveying organization of iran. in line with the objectives of the research, the multispectral images of landsat 7 and landsat 8 in relation to the city of bojnord (path 161, row 034) have been downloaded. in order to increase the validity of the results, the output maps were adapted to google earth maps. also, in the 2011 classification, the overall accuracy was 86 and the kappa coefficient was 81, and in 2021, the overall accuracy was 88 and the kappa coefficient was 85. results and discussion:the main findings include calculating and estimating land use changes and the share of each land use in the base years of this research, modeling and forecasting land use changes for 2031 based on mapping the potential for transfers for land uses and forming a markov chain along with eight affecting factors: slope, height, distance from faults, agricultural lands, main roads, main electricity network, built-up areas and land prices. in 2011, the largest area of the region was occupied by pastures, which accounted for 73.6% of the total land area. during this period, the built-up areas cover 4.2% of the area with an area of 53748901 square meters. in general, most of the pastures are in the southern and eastern regions of the area and the areas built in the central and northern part of the bojnord plain, as well as agricultural lands are located in the central and eastern parts. according to the data obtained in 2021, the built-up areas include 65266522 square meters, agriculture 194519833 square meters, pastures 888136607 square meters and barren 130533045 square meters. the share of rangelands in land use of bojnord plain is 69.4%, barren 10.3%, agriculture 15.2% and developed areas 5.1%. decreasing pasture and agricultural levels and increasing built and barren levels are evident this year.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|