فرگه و مفاهیم وجهی

فرگه در مفهوم‌نگاشت می‌گوید مفاهیم وجهی درون منطق جایی ندارند. البته او تعاریفی برای این مفاهیم ارائه می‌دهد تا نحوۀ به‌کارگیری آن‌ها در زبان را تبیین کند؛ ولی تعاریف او با دو مشکل روبه‌رو هستند: اول آنکه ارتباطات معمول بین مفاهیم ضرورت و امکان را حفظ نمی‌کنند و دوم اینکه تفاوتشان با مفاهیم پیشینی/پسینی و تحلیلی/ترکیبی روشن نیست. در اینجا، تقریری از موضع فرگه دربارۀ مفاهیم وجهی ارائه می‌کنیم که اولاً با این مشکلات مواجه نیست و ثانیاً با سایر ایده‌ها و نظرات او هم‌خوانی دارد. فرگه مفاهیم وجهی را بر اشیاء یا گزاره‌ها حمل نمی‌کند، بلکه آن‌ها را وصف رابطه استنتاجی می‌داند. مفاهیم وجهی بیانگر ویژگی و خصوصیتی از رابطۀ استنتاجی هستند؛ ولی همچنانکه نمی‌توان در منطق از رابطۀ استنتاجی سخن گفت، سخن گفتن از ویژگی‌های آن هم در منطق جایی ندارد. این خوانش از نظرگاه فرگه، هم ارتباط سنتی میان مفاهیم ضرورت و امکان را حفظ می‌کند هم تفاوت این مفاهیم را با مفاهیم پیشینی/پسینی و تحلیلی/ترکیبی نشان می‌دهد.

frege and modal concepts

frege in begriffsschrift says that modal concepts have no place in logic. of course, he provides definitions for these concepts to explain how to use them in language but his definitions face two problems. first, they do not maintain the usual connections between the concepts of necessity and possibility, and second, their difference between a priori/a posteriori and analytic/synthetic concepts is unclear. here, we present a version of ferge’s position on modal concepts, which firstly does not face these problems and secondly, is coherent with his other ideas and opinions. frege doesn’t use de re or de dicto modalities but considers modal concepts as properties of inferential relationship. modal concepts express the characteristics of the inferential relationship. still, just as it is impossible to talk about the inferential relationship in logic, there is no place to talk about its features in logic either. this reading, from frege’s point of view, preserves the traditional connection between the concepts of necessity and possibility and shows the difference between these concepts with a priori/a posteriori and analytic/synthetic concepts.