غایت‌شناسی ارسطو در تبیین‌های زیست‌شناختی

«غایت»[1] (تو هو هِنِکا، το ̔ο ̔ενεκα) در فلسفۀ ارسطو چنان اهمیتی دارد که فهم سایر آموزه های او نیز در گرو درک درست و کامل آن است. تا کنون پژوهش های بسیاری توسط پژوهشگران در باب این آموزه انجام شده‌اند و غایت شناسی ارسطو در آثارش و در ارتباط با آموزه های مختلف او بررسی شده است. این پژوهش مشخصاً زیست شناسی ارسطو را بررسی می‌کند و مهم ترین مساله ای که دنبال می کند این است که آیا از نظر او امکان حذف غایت از تبیین های زیست شناختی وجود دارد. برخی از اسلاف ارسطو معتقد بودند این امر امکان‌پذیر است و عواملی همچون «تصادف» و «ضرورت» می توانند توجیه گر پیدایش های زیستی باشند. ارسطو اما در مخالفت با آن ها نشان می دهد غایت از تبیین های زیست شناختی حذف‌شدنی نیست و بنابراین، تبیینی غایت شناسانه از پیدایش موجودات زنده و اندام های آن ها ارائه می دهد. این پژوهش تلاشی است برای تشریح این تبیین غایت شناسانه و نشان دادن اینکه ارسطو بر چه اساسی پیدایش جانوران و اندام های آن ها را غایتمند می داند.

aristotle’s teleology in biological explanations

the concept of &purpose& holds such significance in aristotle’s philosophy, that understanding his other teachings depends on a correct and complete grasp of it. numerous studies have been conducted by researchers regarding this concept, and aristotle’s teleology has been examined in his works and related to his various teachings. this research specifically examines aristotle’s biology, and the most important issue it pursues is whether it is possible to eliminate &purpose& from biological explanations. some of aristotle’s predecessors believed this was feasible, arguing that factors like &chance& and &necessity& could account for biological generations. however, aristotle, in opposition to them, demonstrates that &purpose& cannot be removed from biological explanations, and thus, provides a teleological explanation of the emergence of living beings and their organs. this study is an effort to elucidate this teleological explanation and to show the basis on which he considers the generation of animals and their organs to be purposeful.