تحلیل عروض و معیت با توجه به تقسیم اضافه به عقلی و وجودی در فلسفۀ ابن سینا

اضافه در حکمت سینوی به اضافۀ وجودی و عقلی تقسیم می‌شود. اضافۀ وجودی اضافه‌ای است که در خارج تحقق دارد. این تحقق خارجی مستلزم این است که عارض شدن اضافه بر موضوع و معیتش با طرف دیگر از اوصاف خارجی باشد و به دلیل لزوم تسلسل، این امر محال است و محال بودنش، محال بودن اضافۀ وجودی را به دنبال دارد. در این پژوهش، با تجزیه و تحلیل پاسخ های ابن سینا این نتیجه به دست می آید که از طرفی، او عروض را برای اضافۀ وجودی اضافه‌ای خارجی می‌داند که به نفس ذاتش عارض است، نه به واسطۀ عروضی دیگر، تا تسلسل لازم آید و از طرف دیگر، باور دارد معیت یک ویژگی ذاتی برای وجود اضافه است؛ بنابراین، وجود اضافه امری غیرقائم به ذات معرفی می‌شود. این نوع وجود که تمامی اشیاء را با یکدیگر مرتبط و متصل می‏کند، از علاقه‌ای حکایت دارد که در ماهیتِ اضافه نهفته است و در ذهن و در خارج جعل می‏شود و بر همین اساس، رابطۀ بین موجودات در عقل و خارج را نوعی عینیت می‏بخشد.

analysis of occurrence and coexistence in consideration of dividing relation into external and mental relation in the philosophy of ibn sina

the relation is divided into external and mental relations in ibn sina’s philosophy. external relation is a relation that exists in concrete. this external realization entails that the occurrence of the relation on the subject and its coexistence with the other part would be external attributes, but this entails infinite regress and so is absurd, and therefore, the external realization would be absurd. in this article, analyzing ibn sina’s answers shows that, on the one hand, he believes that occurrence for the external relation is a relation that exists in concrete and occurs by itself, not by another occurrence, so it does not entail infinite regress, and on the other hand, he believes that coexistence is an intrinsic attribute for the existence of relation. therefore, for ibn sina, the existence of the relation is not independent of other beings. this type of existence, which connects all objects, indicates the interest that lies in the nature of relation and is made in the mind and the concrete. therefore, it gives a kind of objectivity to the relationship between beings in the mind and the concrete.