آسیب‌شناسی پافشاری بر افشای جریان‌های نقدی عملیاتی به روش غیرمستقیم

این پژوهش با هدف بررسی شکاف بین دیدگاه سرمایه‌گذاران و مدیران مالی نسبت به ارائۀ جریان‌های نقدی عملیاتی انجام شده است. روش استفاده‌شده سه پیمایش جداگانه است که از طریق پرسشنامه‌های ساختاریافته بر روی نمونه‌های تصادفی از سرمایه‌گذاران خصوصی (384 نفر)، مدیران مالی (201 نفر) و حسابرسان (265 نفر) به اجرا درآمده است. شواهد گردآمده از سرمایه‌گذاران خصوصی نشان می‌دهد حدود 85 درصد روش مستقیم را برای ارائۀ جریان‌های نقد عملیاتی ترجیح می‌دهند و اطلاعات مربوط به «دریافت‌های نقدی حاصل از فروش کالا و ارائۀ خدمات» را به‌ عنوان مهم‌ترین جریان نقدی عملیاتی تقاضا می‌کنند. این در حالی است که کمتر از یک‌سوم آنها معتقد هستند امکان برآورد معقول چنین قلم اطلاعاتی، با استفاده از افشائیات روش غیرمستقیم و سایر صورت‌های مالی، وجود دارد. از سوی دیگر، در خصوص امکان‌پذیری تهیۀ صورت جریان‌های نقدی به روش مستقیم، دیدگاه تهیه‌کنندگان و حسابرسان تفاوتی معنادار دارد. بیشتر حسابرسان عضو نمونه معتقد هستند امکان افشای بخش جریان‌های نقدی عملیاتی به روش مستقیم و با رعایت ملاحظات هزینه - منفعت وجود دارد؛ اما فقط حدود 9 درصد از مدیران مالی چنین اعتقادی دارند. این دو گروه، در خصوص دلایل حمایتی خود نیز اختلاف‌نظر دارند. بنابراین، از مجموع یافته‌ها وجود شکاف بین رویه‌های عملی حسابداران و انتظارات سرمایه‌گذاران استنباط می‌شود؛ شکافی که می‌تواند کیفیت مطلوب گزارشگری مالی را خدشه‌دار کند. این مطالعه با بررسی دقیق نظرات افراد مرتبط با صورت جریان‌های نقدی از مرحلۀ تهیه تا استفاده، تلاش کرده است تا ادبیات موجود دربارۀ صورت جریان‌های نقدی در طول چرخۀ عمر آن را در محیط ایران توسعه دهد.

the pathology of insistence on indirect disclosure of operating cash flows

this study examines the gap between investors' and financial managers' views on the presentation of operating cash flows. the method used is three separate surveys conducted through structured questionnaires on random samples of private investors (384 people), financial managers (201 people), and auditors (265 people). evidence collected from private investors shows that about 85% prefer the direct method for presenting operating cash flows and demand information on “cash receipts from customers” as the most important operating cash flow. this is while less than a third of them believe it is possible to reasonably estimate such information using indirect method disclosures and other financial statements. on the other hand, there is a significant difference in the views of preparers and auditors regarding the possibility of preparing a cash flow statement using the direct method. most of the auditors in the sample believe it is possible to disclose the operating cash flow section directly, considering cost-benefit considerations, for the company whose financial statements they audit; however, only about 9% of financial managers believe so. these two groups also disagree about the reasons for support. therefore, from the overall findings, it can be inferred that there is a gap between accountants' practical procedures and investors' expectations; a gap that can undermine the desired quality of financial reporting. this study, by carefully examining the opinions of people related to the cash flow statement from the preparation stage to its use, attempts to expand the existing literature on the cash flow statement throughout its life cycle in the iranian environment.